Dertli dolap
Yunus Emre · Dîvân
Dolap niçin inilersin?
Derdim vardır inilerim,
Ben Mevlâ'ya Aşık oldum,
Onun için inilerim
Benim adım dertli dolap,
Suyum akar yalap yalap,
Böyle emreylemiş Çalap,
Derdim vardır inilerim.
Suyum alçaktan çekerim,
Dönüp yükseğe dökerim,
Görün ben neler çekerim,
Derdim vardır inilerim.
Beni bir dağda buldular,
Kolum kanadım kırdılar,
Dolaba lâyık gördüler,
Derdim vardır inilerim.
Ben bir dağın ağacıyım,
Ne tatlıyım ne acıyım,
Ben Mevlâ'ya duacıyım,
Derdim vardır inilerim.
Dağdan kestiler hezenim,
Bozuldu türlü düzenim,
Ben bir usanmaz ozanım,
Derdim vardır inilerim.
Şol dülgerler beni yondu,
Her azam yerine kondu,
Bu iniltim Hak'tan geldi,
Derdim vardır inilerim.
Yunus burda gelen gülmez,
Kişi muradına ermez,
Bu fanide kimse kalmaz,
Derdim vardır inilerim.
Derviş Yunus eydür ahı,
Gözyaşı döker günahı,
Hakk'a aşıkım vallahi,
Onun için inilerim.
Şiirin açıklaması
Yunus Emre'nin en çok bilinen ilahilerinden biri. Şair, suyu çekerken gıcırdayan bir su dolabıyla konuşur ve ona neden inlediğini sorar. Dolap da derdini anlatır: Bir dağda ağaçken kesilmiş, yontulmuş, dolap yapılmıştır; ama asıl iniltisi Allah'a olan aşkındandır. Gündelik bir nesne üzerinden, insanın asıl yurdundan koparılmışlığını ve ilahi aşkı anlatan zarif bir alegoridir.
1. dörtlük: Dolap, niçin inlersin? Derdim var, inlerim; ben Mevlâ'ya âşık oldum, onun için inlerim.
2. dörtlük: Benim adım dertli dolap; suyum yalap yalap akar. Allah böyle emretmiş; derdim var, inlerim.
3. dörtlük: Suyumu alçaktan çekip dönerek yükseğe dökerim; görün neler çekerim.
4. dörtlük: Beni bir dağda buldular, kolumu kanadımı kırdılar; dolap olmaya lâyık gördüler.
5. dörtlük: Ben bir dağın ağacıyım; ne tatlıyım ne acı. Mevlâ'ya dua ederim.
6. dörtlük: Dağdan dallarımı kestiler, her düzenim bozuldu; ben usanmadan söyleyen bir ozanım.
7. dörtlük: Marangozlar beni yonttu, her parçam yerine kondu; bu iniltim Hak'tan geldi.
8. dörtlük: Yunus, burada gelen gülmez, kimse muradına ermez; bu geçici dünyada kimse kalmaz.
9. dörtlük: Derviş Yunus "ah" der; gözyaşı günahları döker. Vallahi Hakk'a âşığım, onun için inlerim.
Sözlük
- dolap
- su çekmek için kullanılan, döndükçe gıcırdayan büyük tekerlek
- inilemek
- inlemek
- Mevlâ
- Allah
- yalap yalap
- parıl parıl, ışıldayarak
- Çalap
- Allah (eski Türkçe)
- hezen
- dal, kuru dal
- dülger
- marangoz
- aza
- organ, parça
- fani
- geçici dünya
- eydür
- der, söyler
Düşüncenizi yazın