
Romancı
Reşat Nuri Güntekin
1889 – 1956 · İstanbul
Çalıkuşu'nun yazarı; Anadolu'yu romanın merkezine taşıyan Cumhuriyet döneminin usta romancısı.
Hayatı
Reşat Nuri, 25 Kasım 1889'da İstanbul'da doğdu. Babası askerî doktor olduğu için çocukluğu Anadolu'nun farklı şehirlerinde geçti; Çanakkale ve İzmir'de okudu. 1912'de İstanbul Darülfünunu Edebiyat Şubesi'ni bitirdi, Bursa ve İstanbul'da öğretmenlik yaptı. Bu yılların izlenimleri, sonraki romanlarındaki öğretmen ve taşra portrelerinin kaynağı oldu.
1922'de Vakit gazetesinde tefrika edilen Çalıkuşu onu birden ünlü yaptı. İstanbul'da büyümüş genç Feride'nin kırgınlıkla Anadolu'ya öğretmen olarak gidişini anlatan roman, aşk hikâyesiyle Anadolu gerçeğini aynı sayfada buluşturdu ve kuşaklar boyu okundu. Ardından Dudaktan Kalbe, Akşam Güneşi, Yeşil Gece, Acımak ve bir ailenin çözülüşünü anlatan Yaprak Dökümü geldi.
Uzun yıllar Millî Eğitim müfettişi olarak Anadolu'yu dolaştı; bu gözlemleri Anadolu Notları'nda topladı. 1933–1943 arasında Çanakkale milletvekilliği yaptı, sonra Paris'te kültür ataşesi ve UNESCO temsilcisi olarak görev aldı. Roman ve hikâyelerinin yanı sıra oyunlar yazdı, Fransızcadan çeviriler yaptı.
7 Aralık 1956'da tedavi için gittiği Londra'da öldü, İstanbul'da Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Sade ve akıcı Türkçesi, sıradan insanın iç dünyasına gösterdiği şefkat ve Anadolu'yu romanın merkezine taşıması, onu Cumhuriyet döneminin en sevilen romancılarından biri yaptı.
Kitapları
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Reşat Nuri Güntekin" maddesi
- Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü
- Görsel: Kamu malı, Wikimedia Commons