Leylâ vü Mecnûn

Fuzûlî’nin 1535–1536 yıllarında Bağdat’ta tamamladığı Leylâ vü Mecnûn, Türk edebiyatının en büyük aşk mesnevîsi kabul edilir. Arap çöllerinden doğan Kays ile Leylâ hikâyesi, Nizâmî ve Câmî gibi İran şairlerinin elinde ünlenmişti; Fuzûlî onu Azerbaycan Türkçesiyle yeniden yazarak beşerî aşkın ilahî aşka dönüştüğü bir tasavvuf şaheserine çevirdi.

Eser yaklaşık 3100 beyitten oluşur. Hikâyenin akışı mesnevî nazım biçimiyle anlatılırken araya Leylâ’nın ve Mecnûn’un dilinden yirmiye yakın gazel, murabba ve kaside yerleştirilmiştir. Mecnûn’un çölde ceylanla, güvercinle, dağla konuşması; Leylâ’nın mumla, pervaneyle ve ayla dertleşmesi ve sonunda sevgilisini kendi içinde bulan Mecnûn’un Leylâ’ya ilgisiz kalışı eserin en çok bilinen sahneleridir.

Fuzûlî metinde kahramanının adını Leylî diye yazar. Aşağıdaki bölümlerde mesnevînin tam metnini Vikikaynak’taki çeviriyazı (transkripsiyon) baskısından, her bölümün başında kısa bir özetle okuyabilirsiniz. Hikâyenin kendisini ve diğer versiyonlarını merak ediyorsanız Leylâ ile Mecnûn efsanesi sayfasına, şairin diğer şiirleri için Fuzûlî sayfasına göz atabilirsiniz.