Şu karşıki karlı dağı gördün mü
Pir Sultan Abdal · Deyiş
Şu karşıki karlı dağı gördün mü
Rüzgârın bulmuş eriyüb gider
Akan sularından ibret aldın mı
Yüzünü yerlere sürüyüp gider
Sürünün önünde giden avcılar
Sıcak sıcak günde yakar güneşler
Evel ezel yemiş veren ağaçlar
Anlar da kalmamış kuruyub gider
Kadirsin Allah’ım sen de kadirsin
Üstümüze dört direkli çadırsın
Çağırdığımız yerde hâzır nâzırsın
Cümlemiz üstüne yürüyüp gider
Deryâmız derindir bizim boylanmaz
Bin nasihat etsen biri dinlenmez
Gidi merkeb hiç bir yere bağlanmaz
Başında yuların sürüyüb gider
Pir Sultan’ım söyler sözü özünden
Âşıksın sakınır iki gözünden
Olur olmaz münkirlerin sözünden
Eksilmez gölümüz kuruyub gider
Şiirin açıklaması
Pir Sultan Abdal'ın dünyanın geçiciliği üzerine yazdığı, tasavvufi derinliği olan bir koşması. Eriyen kar, yere yüzünü sürerek akan sular, kuruyan ağaçlar; her şey göçüp gitmektedir. Şair doğadaki bu değişimden insana ibret çıkarır ve kalıcı olanın yalnızca Allah olduğunu söyler. Son dörtlükte inanmayanların sözlerine aldırmadan yola bağlı kalmayı öğütler.
1. dörtlük: Şu karşıdaki karlı dağı gördün mü? Rüzgârını bulmuş, eriyip gidiyor. Akan sularından ibret aldın mı? Yüzünü yerlere sürüp gidiyor.
2. dörtlük: Sürünün önünde giden avcıları sıcak günlerde güneş yakar; ezelden beri meyve veren ağaçlar bile kalmamış, kuruyup gitmiş.
3. dörtlük: Allah'ım, sen her şeye gücü yetensin; üstümüzü dört direkli bir çadır gibi örtersin. Çağırdığımız her yerde hazırsın ve görürsün.
4. dörtlük: Bizim denizimiz derindir, boyu ölçülmez; bin öğüt versen birini dinlemeyen olur. Başıboş merkep hiçbir yere bağlanmaz, yularını sürüyerek gider.
5. dörtlük: Pir Sultan sözü özünden söyler; gerçek âşık iki gözünden sakınır. İnkârcıların sözüyle bizim gölümüz eksilip kurumaz.
Sözlük
- ibret
- ders, örnek
- evel ezel
- ezelden beri, öteden beri
- yemiş
- meyve
- kadir
- gücü her şeye yeten
- hâzır nâzır
- her yerde hazır ve her şeyi gören
- derya
- deniz
- boylanmak
- derinliği ölçülmek
- gidi merkep
- başıboş eşek (azarlama sözü)
- yular
- hayvanın başına geçirilen ip
- münkir
- inkâr eden, inanmayan
Düşüncenizi yazın