Şair, yazar ve edebiyat araştırmacısı
Cevdet Kudret
1907 – 1992 · İstanbul
Yedi Meşaleciler'in şairi; Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman ile Karagöz ve Ortaoyunu derlemeleriyle tanınan edebiyat araştırmacısı, romancı ve oyun yazarı.
Hayatı
Cevdet Kudret 7 Şubat 1907'de İstanbul'da yoksul bir ailede doğdu. Terlikçi olan babası Birinci Dünya Savaşı sırasında Musul'da öldü; annesi terzilik yaptı. Orta öğrenimini hastalık nedeniyle kesintilerle sürdürdü ve 1930'da İstiklal Lisesi'nden mezun oldu. 1933'te Darülfünun Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Soyadı Kanunu'yla Solok soyadını aldı, 1959'da bunu Kudret olarak değiştirdi.
Kayseri Lisesi, Ankara Devlet Konservatuvarı, Ankara Erkek Lisesi ve Atatürk Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği yaptı. İnönü Ansiklopedisi ve Türk Ansiklopedisi'nde editörlük, Türk Dil Kurumu'nda redaktörlük, Bilgi Yayınevi'nde danışmanlık yaptı; kısa bir süre avukatlık da yaptı. 1970–1973 yıllarında Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulu'nda ders verdi.
İlk şiiri 1927'de Servet-i Fünûn'da çıktı. Cumhuriyet'in ilk edebî topluluğu sayılan Yedi Meşaleciler'in üyesi olarak 1928'deki ortak Yedi Meşale kitabında yer aldı; tek şiir kitabı Birinci Perde 1929'da yayımlandı. Daha sonra şiiri bırakıp oyun, roman ve araştırmaya yöneldi. Rüya İçinde Rüya ve Kurtlar gibi oyunlar; Sınıf Arkadaşları, Havada Bulut Yok (1958) ve Karıncayı Tanırsınız (1976) romanlarından oluşan bir üçleme yazdı.
Asıl kalıcı katkısını edebiyat araştırmalarıyla yaptı. Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman (1965–1990), üç ciltlik Karagöz (1968–1970), iki ciltlik Ortaoyunu (1973–1975) ve Abdülhamit Devrinde Sansür (1977) bu alandaki başlıca eserleridir. Dilleri Var Bizim Dile Benzemez (1966) ve Kalemin Ucu (1991) gibi deneme kitapları da vardır.
10 Temmuz 1992'de İstanbul'da hayatını kaybetti; isteği üzerine Âşiyan Mezarlığı'na defnedildi.
Cevdet Kudret hakkında yazılar
Kaynakça
- Atatürk Ansiklopedisi, "Cevdet Kudret (1907–1992)" maddesi (Macit Balık)