Şair ve deneme yazarı
Salâh Birsel
1919 – 1999 · Balıkesir, Bandırma
Hacivatın Karısı ve Kikirikname'nin şairi; Kahveler Kitabı, Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu gibi İstanbul denemeleri ve günlükleriyle tanınır.
Hayatı
Salâh Birsel, 14 Kasım 1919'da Bandırma'da doğdu; asıl adı Ahmet Selâhaddin'dir. Babası üzüm tüccarı Hafız Talat Bey'dir. Altı aylıkken ailesiyle İzmir'e taşındı. Fransız okullarında okudu, ardından İzmir Lisesi'ne geçti. İstanbul'da başladığı hukuk öğrenimini yarıda bıraktı; 1948'de İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü'nü bitirdi.
Öğretmenlik, bankacılık ve iş müfettişliği yaptı. 1956'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi kitaplık müdürü oldu. 1960'ta Ankara Üniversitesi'nde Fransızca çevirmen olarak çalışmaya başladı; aynı yıl Türk Dil Kurumu yönetim kuruluna girdi ve uzun süre yayın kolunu yönetti. Ankara Üniversitesi Basımevi'nden 1972'de emekli oldu, 1977'de İstanbul'a yerleşti.
İlk şiiri 1937'de yayımlandı. 1946'da Yenilikler, 1951'de Edip Cansever ve Alp Kuran ile Nokta dergisini çıkardı. Dünya İşleri (1947) Garip anlayışına yakındır. Hacivatın Karısı (1955), Ases (1960), Kikirikname (1961) ve Haydar Haydar (1972) ile alaycı ve yergici kendi sesini buldu; 1950'lerde İkinci Yeni'den de etkilendi. Duygusallıktan uzak durdu, şiiri bir zekâ ve sözcük işçiliği olarak gördü. Görüşlerini Şiirin İlkeleri (1952) adlı kitabında anlattı. Son dönem şiir kitapları arasında Varduman (1993) ve Sevdim Seni Ey İnsan (1997) vardır.
Deneme ve günlükleriyle de tanınır: Kahveler Kitabı (1975), Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu (1976), Boğaziçi Şıngır Mıngır (1980) ve Paf ve Puf (1981) bunlardandır. 1976'da Şiir ve Cinayet ile Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü'nü, 1986'da Yaşlılık Günlüğü ile Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü, 1994'te Varduman ile Behçet Necatigil Şiir Ödülü'nü aldı. 10 Mart 1999'da İstanbul'da öldü ve Feriköy Mezarlığı'na defnedildi.
Kaynakça
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, "Salâh Birsel" maddesi