Ahmet Hamdi Tanpınar

Ahmet Hamdi Tanpınar 23 Haziran 1901'de İstanbul Şehzadebaşı'nda doğdu. İlk öğrenimini Vefa, Kerkük ve Antalya'da gördü; bir yıl Veteriner Mektebi'nde okuduktan sonra 1919'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne girdi ve 1923'te "Şeyhî'nin Hüsrev ü Şîrin'i" teziyle mezun oldu. Hocaları arasında Yahya Kemal, Cenap Şahabettin, Necip Âsım ve Rıza Tevfik vardı; Yahya Kemal ömür boyu hem hocası hem dostu oldu.

Erzurum, Konya ve Ankara'daki liselerde, Gazi Eğitim Enstitüsü'nde ve Kadıköy Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği yaptı; Güzel Sanatlar Akademisi'nde estetik ve mitoloji dersleri verdi. 1939'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne profesör olarak atandı. 1942'de Maraş milletvekili seçildi; 1949'da fakülteye döndü ve ölümüne kadar Yeni Türk Edebiyatı kürsüsünde çalıştı.

İlk şiirleri 1921'den itibaren Dergâh ve Millî Mecmua gibi dergilerde yayımlandı; şiirlerinin çoğunu ölümünden bir yıl önce Şiirler (1961) adıyla topladı. Romanlarında psikolojik tahlile önem verir; arayış içindeki insanları ve Batılılaşma ile geleneksel hayat arasındaki bocalamayı anlatır. Huzur (1949) ve dönemini ironiyle eleştiren Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1961) en tanınmış romanlarıdır; Sahnenin Dışındakiler, Mahur Beste ve Aynadaki Kadın ölümünden sonra kitaplaştı.

Hikâyeleri Abdullah Efendi'nin Rüyaları (1943) ve Yaz Yağmuru (1955) kitaplarında, denemeleri Beş Şehir (1946) ve Yaşadığım Gibi'de toplanmıştır. Edebiyat tarihçisi olarak XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Tevfik Fikret ve Yahya Kemal incelemelerini yazdı. 24 Ocak 1962'de öldü; Rumelihisarı'nda, Yahya Kemal'in mezarının yakınına gömüldü.