Romancı, öykücü ve eğitimci
Fakir Baykurt
1929 – 1999 · Akçaköy, Yeşilova (Burdur)
Yılanların Öcü, Tırpan ve Kaplumbağalar'ın yazarı; Anadolu köyünü ve Almanya'daki göçmen hayatını anlatan Köy Enstitülü romancı ve öykücü.
Hayatı
Fakir Baykurt, asıl adıyla Tahir, 15 Haziran 1929'da Burdur'un Yeşilova ilçesine bağlı Akçaköy'de doğdu. Babası, o dokuz yaşındayken kağnıdan düşerek hayatını kaybetti. İlkokuldan sonra Gönen Köy Enstitüsü'ne girdi; 1948'de buradan mezun olarak Kavacık köyünde öğretmenliğe başladı. Daha sonra Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü'nü bitirdi (1955), çeşitli okullarda öğretmenlik ve ilköğretim müfettişliği yaptı. 1965'te Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) başkanı oldu.
Yazmaya şiirle başladı; ilk şiiri 1945'te yayımlandı. İlk kitabı köy hayatını anlatan öykülerden oluşan Çilli (1955) oldu. İlk romanı Yılanların Öcü (1959) ile Yunus Nadi Roman Ödülü'nü kazanarak geniş bir okur kitlesine ulaştı. Bu romanı Irazca'nın Dirliği (1961) ve Kara Ahmet Destanı (1977) izledi; üç kitap birlikte "Irazca Üçlemesi" olarak anılır. Onuncu Köy, Kaplumbağalar (1967) ve TRT Roman Ödülü'nü alan Tırpan (1970) öteki önemli romanlarıdır.
Eserlerinde köy insanının yoksulluğunu, haksızlığa karşı direnişini ve değişen Türkiye'yi eleştirel gerçekçi bir bakışla anlattı. 1979'dan sonra uzun yıllar Almanya'da eğitimci olarak çalıştı; Gece Vardiyası, Duisburg Treni ve Koca Ren gibi kitaplarında Almanya'daki Türk işçilerinin hayatını işledi. Can Parası ile Sait Faik Hikâye Armağanı'nı aldı. 11 Ekim 1999'da Essen'de öldü; İstanbul'da Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Fakir Baykurt hakkında yazılar
Kaynakça
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı / Ahmet Yesevi Üniversitesi), "Fakir Baykurt" maddesi, Dr. Öğr. Üyesi Celal Aslan: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/baykurt-fakir