İçeriğe geç
9 Kasım 2026, Pazartesi Günün dizesi: “Hastayım, yalnızım, seni yanımda”
HA

Romancı, hatırat yazarı ve akademisyen

Halide Edib Adıvar

1884 – 1964 · İstanbul

Millî Mücadele'nin hem içinde hem de romanlarında yer alan yazar; Ateşten Gömlek ve Sinekli Bakkal ile Türk romanının önemli isimlerinden.

Hayatı

Halide Edib 1884'te İstanbul'da doğdu. Babası Ceyb-i Hümâyun Dairesi kâtiplerinden Selânikli Mehmed Edib Bey, annesi Bedrifam Hanım'dır; annesini küçük yaşta kaybedince çocukluğu anneannesinin evinde geçti. Üsküdar Amerikan Kız Koleji'nin ilk öğrencilerindendi ve 1901'de buradan mezun oldu. Rıza Tevfik ve Sâlih Zeki'den özel dersler aldı. Sâlih Zeki ile 1901'de evlendi, 1911'de ayrıldı; 1917'de Adnan (Adıvar) ile evlendi.

İlk yazıları II. Meşrutiyet'ten sonra Tanin gazetesinde "Halide Salih" imzasıyla çıktı. İzmir'in işgalinin ardından 1919'da İstanbul'daki mitinglerde, özellikle Sultanahmet mitinginde yaptığı konuşmalarla tanındı. 1920'de eşiyle Anadolu'ya geçerek Millî Mücadele'ye katıldı; cephelerde bulundu, Kızılay hastanelerinde çalıştı, Hâkimiyet-i Milliye'de yazdı. Ordudaki hizmetleri dolayısıyla önce onbaşı, sonra başçavuş rütbesi verildi.

1925'te eşiyle birlikte yurt dışına çıktı; İngiltere ve Fransa'da yaşadı, Amerika'da konferanslar verdi. 1939'da döndü, 1940'ta İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Dili ve Edebiyatı kürsüsünü kurmakla görevlendirildi ve 1950'ye kadar burada çalıştı. 1950-1954 arasında İzmir milletvekilliği yaptı. 9 Ocak 1964'te İstanbul'da öldü, Merkezefendi Mezarlığı'na gömüldü.

Romanları duygusal ve psikolojik tahlile dayanan ilk dönem eserleri (Seviye Talip, Handan), Millî Mücadele romanları (Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye) ve toplum hayatını anlatan romanlar (Sinekli Bakkal, Tatarcık, Sonsuz Panayır) olarak gruplanır. İngilizce yazdığı hatıraları Türkçede Mor Salkımlı Ev ve Türkün Ateşle İmtihanı adlarıyla yayımlandı; üç ciltlik bir İngiliz Edebiyatı Tarihi de yazdı.

Halide Edib Adıvar hakkında yazılar

Kaynakça

  • Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı), "Halide Edib Adıvar" maddesi
  • T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, "Adıvar, Halide Edip", ktb.gov.tr/EN-118055/adivar-halide-edip.html
  • TDV İslâm Ansiklopedisi, "Adıvar, Halide Edip" maddesi (İnci Enginün), islamansiklopedisi.org.tr/adivar-halide-edip
Paylaş