İçeriğe geç
12 Kasım 2026, Perşembe Günün dizesi: “Hepsinde bu hırçın kedi sîmâsını gördüm...”
NH

Şair

Nigâr Hanım

1862 – 1918 · İstanbul

Efsus, Nîran ve Aks-i Sedâ'nın şairi; Şişli'deki edebî toplantılarıyla tanınan, Tanzimat'tan Servet-i Fünûn'a geçiş döneminin kadın şairi.

Hayatı

Nigâr Hanım 1862'de İstanbul'da doğdu. Babası Macar asıllı Sandor Farkaş, yani "Macar" Osman Paşa'dır. Kadıköy'de Madam Garos'un yatılı okulunda okudu; Fransızca, piyano ve resim yanında Rumca, İtalyanca ve Ermenice öğrendi. Ebüllisan Şükrü Efendi'den Türkçe, Arapça ve Farsça dersleri aldı. Okuldan ayrıldıktan sonra piyano ve dil çalışmalarını evde sürdürdü.

İhsan Bey ile evlendi. Şişli'deki konağında düzenlediği "salı toplantıları" ile tanındı; Recâizâde Mahmud Ekrem, Abdülhak Hâmid ve Süleyman Nazif bu toplantılara katılanlar arasındaydı.

Şiir ve mensur yazılarından oluşan ilk kitabı Efsus'un birinci cildi 1887'de, ikinci cildi 1889'da yayımlandı ve ona ün kazandırdı. Ardından Nîran (1896), en olgun eseri sayılan Aks-i Sedâ (1899), on dokuz mektuptan oluşan Safahât-ı Kalb (1901) ve vatan ve kahramanlık şiirlerini topladığı Elhân-ı Vatan (1916) geldi. Te'sîr-i Aşk adlı bir oyunu da vardır. Hayatımın Hikâyesi adlı kitabı 1959'da yayımlandı.

Duygulu, içten ve lirik bir şiiri vardır; Victor Hugo ve Lamartine gibi Fransız romantiklerinin etkisi görülür. Yalnızlık, tutkulu aşk, tabiat, ölüm, annelik, kadınların ve çocukların eğitimi ile vatan sevgisi başlıca temalarıdır. Tanzimat ile Servet-i Fünûn arasında geçiş döneminin bir temsilcisi olarak görülür; Fuad Köprülü içtenliğini övmüştür. 1 Nisan 1918'de İstanbul'da öldü. Önce Rumelihisarı'ndaki Kayalar Mezarlığı'na gömüldü, mezarı daha sonra Âşiyan Mezarlığı'na nakledildi.

Nigâr Hanım hakkında yazılar

Kaynakça

  • Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı), "Nigâr Hanım" maddesi
  • TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nigâr Hanım" maddesi
Paylaş