Romancı, gazeteci ve İstanbul yazarı
Sermet Muhtar Alus
1887 – 1952 · İstanbul (Saraçhanebaşı)
Kıvırcık Paşa ve Eski Günlerde'nin yazarı; konak hayatını, harp zenginlerini ve eski İstanbul'u mizahla anlatan gazeteci-yazar.
Hayatı
Sermet Muhtar Alus, 28 Mayıs 1887'de İstanbul'un Saraçhanebaşı semtinde doğdu. Askerî Müze'nin kurucusu topçu feriği Ahmet Muhtar Paşa'nın tek çocuğudur; annesi Fatma Kevser Hanım, Abid Paşa'nın kızıdır. Çocukluğu dedesinin Saraçhanebaşı ve Göztepe'deki konaklarında geçti. Küçük yaştan tiyatroya gitti, semai kahvelerini, Kel Hasan ve Kavuklu Hamdi gibi geleneksel tiyatro oyuncularını izledi, Karagöz tasvirleri topladı.
Özel hocalardan Fransızca, Almanca ve resim dersleri aldı; 1906'da Galatasaray Lisesi'ni, 1910'da Mekteb-i Hukuk'u birincilikle bitirdi. Askerî Müze'de kâtip olarak çalıştı, 1926'da babasının ölümünden sonra bu görevden ayrılıp geçimini yazılarıyla sağladı. Galatasaray'da Ahmet Haşim, Refik Halit ve Ercüment Ekrem'le aynı yıllarda okudu.
II. Meşrutiyet'in ilanından sonra arkadaşlarıyla mizah gazetesi Elüfürük'ü çıkardı, Davul için karikatürler çizdi. 1931'den itibaren Akşam, Cumhuriyet, Vakit, Yedigün, Akbaba gibi pek çok gazete ve dergide yazdı; en uzun süre Akşam'da çalıştı. Reşat Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'ne maddeler yazdı. 20 Mayıs 1952'de Beyoğlu'ndaki evinde öldü.
Kıvırcık Paşa (1933), Pembe Maşlahlı Hanım (1933), Harp Zengininin Gelini (1934) ve Eski Çapkın Anlatıyor romanlarında savaş yıllarının sonradan görme "harp zenginleri"ni ince bir mizahla hicvetti. Ölümünden sonra kitaplaşan Onikiler, Eski Günlerde, İstanbul Kazan Ben Kepçe ve 30 Sene Evvel İstanbul, eski İstanbul hayatının zengin bir belgesidir. Ahmet Mithat ve Ahmet Rasim'le başlayan yerli renkli gerçekçiliğin önemli bir temsilcisidir.
Sermet Muhtar Alus hakkında yazılar
Kaynakça
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı), "Sermet Muhtar Alus" maddesi (Meral Demiryürek), teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/alus-sermet-muhtar
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, "Alus, Sermet Muhtar", ktb.gov.tr/EN-118205/alus-sermet-muhtar.html
- Meral Demiryürek, Bir İstanbul Bilgesi: Sermet Muhtar Alus (1887-1952), Kitap Yayınevi, 2007