Suat Derviş

Suat Derviş, 1905'te İstanbul Çamlıca'da, büyükanne ve büyükbabasına ait bir köşkte doğdu. Babası tıbbiye müderrisi Dr. İsmail Derviş, annesi Hesna Hanım'dır. Evde özel eğitim alarak Fransızca ve Almanca öğrendi; ortaöğrenimini Kadıköy'de tamamladı, ardından piyano ve şan eğitimi için Berlin'e gitti. Daha sonra edebiyata yönelerek Almanya'da gazete ve dergilerde öykü ve yazılar yayımladı.

Edebiyat dünyasına 1918'de Alemdar gazetesinde çıkan mensur şiiri "Hezeyan" ile girdi. 1926'da İkdam gazetesinin kadın sayfasını yöneten ilk kadın gazeteci oldu. Türkiye'ye döndükten sonra Cumhuriyet, Son Posta, Tan gibi gazetelerde röportaj, hikâye ve tefrika romanlar yayımladı; 1940–1941'de Yeni Edebiyat gazetesinde çalıştı ve Orhan Kemal'in ilk hikâyesini burada seçip yayımladığını anlattı.

1944'te eşi Reşat Fuat Baraner'le birlikte siyasi bir dava nedeniyle tutuklandı; çıktıktan sonra yazılarını kendi adıyla yayımlamakta zorlandı. 1953'te Avrupa'ya gitti, 1963'te İstanbul'a döndü. 1970'te Türkiye Devrimci Kadınlar Birliği'nin kurucuları arasında yer aldı. 23 Temmuz 1972'de İstanbul'da öldü.

On altı yaşında yayımladığı ilk romanı Kara Kitap'ı (1920) Ne Bir Ses Ne Bir Nefes, Hiçbiri, Fatma'nın Günahı gibi bireysel temalı romanlar izledi. Gazetecilik ona "hayatın gerçekleriyle" yüz yüze gelmeyi öğretti; Bu Roman Olan Şeylerin Romanıdır, Fosforlu Cevriye ve Ankara Mahpusu İstanbul'un kenar mahallelerini, yoksulları ve kimsesizleri anlatan olgun eserleridir. Suat Derviş, Türk edebiyatında toplumcu gerçekçiliğin biçimlenmesine katkıda bulunan önemli bir yazardır.