Gönül gurbet ele çıkma
Gönül gurbet ele çıkma
Ya gelinir ya gelinmez
Her dilbere meyil verme
Ya sevilir ya sevilmez
Yöğrüktür bizim atımız
Yardan atlattı zatımız
Gurbet ilde kıymetimiz
Ya bilinir ya bilinmez
Bahçemizde nar ağacı
Kimi tatlı kimi acı
Gönüldeki dert ilacı
Ya bulunur ya bulunmaz
Deryalarda olur bahri
Doldur ver içem zehri
Sunam gurbet elin kahrı
Ya çekilir ya çekilmez
Emrah der ki düştüm dile
Bülbül figan eder güle
Güzel sevmek bir sarp kale
Ya alınır ya alınmaz
Şiirin açıklaması
Erzurumlu Emrah'a mal edilen ve türkü olarak da çok bilinen semai. Her dörtlük "ya ... ya ..." biçiminde iki ihtimalli bir dizeyle biter: Gurbete giden ya döner ya dönemez, sevilen ya karşılık verir ya vermez. Bu kalıp, hayatın belirsizliğini ve gurbetin, aşkın, derdin taşıdığı riski sade ama akılda kalan bir biçimde anlatır.
1. dörtlük: Ey gönül, gurbete çıkma; oradan ya dönülür ya dönülmez. Her güzele gönül verme; ya sevilirsin ya sevilmezsin.
2. dörtlük: Atımız hızlı koşan bir attır; yaratılışımız bizi uçurumlardan atlattı. Ama gurbet elde değerimiz ya bilinir ya bilinmez.
3. dörtlük: Bahçemizdeki nar ağacının kimi meyvesi tatlı, kimi acıdır; gönüldeki derdin ilacı da ya bulunur ya bulunmaz.
4. dörtlük: Denizlerde gemiciler olur; doldur ver, zehri de içeyim. Ey sevgili, gurbet elin kahrı ya çekilir ya çekilmez.
5. dörtlük: Emrah der ki: Dile düştüm; bülbül güle feryat eder. Güzel sevmek sarp bir kale gibidir; ya alınır ya alınmaz.
Sözlük
- gurbet el
- yabancı diyar
- dilber
- gönül alan güzel
- meyil vermek
- gönül vermek
- yöğrük
- hızlı koşan (at)
- yar
- uçurum
- zat
- yaratılış, kişilik
- bahri
- denizci
- suna
- dişi ördek; (mecazen) güzel, sevgili
- kahır
- derin üzüntü, eziyet
- dile düşmek
- dedikoduya konu olmak
- figan
- feryat, inleme
- sarp
- aşılması güç
Düşüncenizi yazın