İçeriğe geç
4 Kasım 2026, Çarşamba Günün dizesi: “Gökte bir öküz var, adı Pervin;”
A

Divan şairi

Ahmedî

1334-35? – 1412-13

İskendernâme ve Cemşîd ü Hurşîd mesnevileriyle tanınan, eserlerinin çoğunu Emîr Süleyman'a sunan 14.–15. yüzyıl Anadolu şairi.

Hayatı

Ahmedî'nin asıl adı İbrâhim, lakabı Tâceddin, babasının adı Hızır'dır. Muhtemelen 1334-35 yılında doğdu. Doğum yeri kesin değildir: bazı eski kaynaklar onu Germiyanlı, bazıları Sivaslı olarak anar. İlk eğitimini nerede aldığı bilinmez. Bilgisini derinleştirmek için Mısır'a gitti ve orada Ekmeleddin el-Bâbertî'nin öğrencisi oldu.

Anadolu'ya döndükten sonra bir süre Aydınoğulları'na bağlandı ve Îsâ Bey'in oğlu Hamza için Arapça dil bilgisine dair ders kitapları yazdı. Germiyanoğulları ile de ilişkisi vardır, ancak bunun zamanı tartışmalıdır. Daha sonra Osmanlı çevresine geçti ve eserlerinin çoğunu Yıldırım Bayezid'in oğlu Emîr Süleyman'a sundu. Emîr Süleyman 1411'de ölünce Bursa'daki Çelebi Mehmed'in çevresine girmeye çalıştı.

En tanınmış eseri, 1390'da yazdığı ve sonraki yıllarda eklemelerle genişlettiği İskendernâme mesnevisidir. Eserin içinde bir mevlid bölümü ile Osmanlı hükümdarlarını anlatan bir tarih bölümü de yer alır. Selmân-ı Sâvecî'nin aynı adlı eserinden yola çıkarak yazdığı Cemşîd ü Hurşîd'i 1403'te tamamladı. Tıp konulu mesnevisi Tervîhu'l-ervâh, edebî sanatlara dair Farsça risalesi Bedâyiu's-sihr ve büyük hacimli Dîvân'ı da başlıca eserleri arasındadır.

Dîvân'ında kaside, gazel, kıta ve rubâî gibi farklı nazım şekillerini kullandı. Bazı eserler yanlışlıkla ona mal edilmiştir; örneğin Yûsuf u Züleyhâ ve Esrârnâme, Akkoyunlu döneminde yaşamış başka bir Ahmedî'ye aittir. Mecdî'ye göre seksen yaşını aşmış olarak 1412-13 yılında Amasya'da öldü. Ölümüyle yarım kaldığı bildirilen bir Vîs ü Râmîn mesnevisinden de söz edilir.

Ahmedî hakkında yazılar

Kaynakça

  • TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ahmedî" maddesi
Paylaş