Emine Semiye

Emine Semiye, 28 Mart 1864'te doğdu. Devlet adamı ve tarihçi Ahmet Cevdet Paşa'nın kızı, romancı Fatma Aliye'nin kız kardeşidir. Ağabeyi ve ablası gibi evde özel hocalardan eğitim aldı; babası çocuklarının derslerini zaman zaman bizzat yürüttü. Bazı kaynaklar onun Fransa ve İsviçre'de psikoloji ve sosyoloji alanında incelemeler yaptığını aktarır. Soyadı Kanunu'ndan sonra "Yularkıran" soyadını seçti.

Siyasetle ilgilenen ilk Türk kadınlarındandır. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nde ve sonra Osmanlı Demokrat Fırkası'nda çalıştı; II. Meşrutiyet döneminde istibdat aleyhine makaleler yazdı. Kadınlara yardım ve kız çocuklarının eğitimi amacıyla Şefkat-i Nisvan ve Hizmet-i Nisvan dernekleriyle anılır. Balkan ve Çanakkale savaşlarında hemşirelik yaptı.

Kadınların toplumda yer alabilmesi için önce iyi eğitim görmeleri gerektiğine inandı; kız okullarında öğretmenlik ve müfettişlik yaptı. 1922'den sonra Edirne, Sivas, Ordu ve Adana'da, ardından İstanbul'da Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yaptı. 1944'te İstanbul'da öldü.

Roman, hikâye, hatırat ve makale türlerinde yazdı; ancak eserlerinin yalnızca ikisi kitap olarak basıldı: romanı Sefalet (1325/1908) ve okullar için hazırladığı matematik kitabı Hülâsa-i İlm-i Hesap. Bikes, Muallime ve Gayya Kuyusu romanları ile Selanik Hatıraları gibi yazıları süreli yayınlarda kaldı. Kadın haklarını gazete ve dergilerde savunan Emine Semiye, Türk edebiyatının ilk kadın yazarlarındandır.