Çıkalı göklere âhum şereri döne döne
Ayağı yer mi basar zülfüne ber-dâr olanunZevk u şevk ile verür cân u seri döne döne
Divan şairi
? – 1509 · Edirne
15. yüzyılın büyük gazel şairi. Halkın konuştuğu dili ve atasözlerini divan şiirine taşıyan usta.
Necâtî'nin asıl adı İsa'dır. Edirne'de doğdu; küçük yaşta bir hanımın yanında yetişip onun tarafından evlat edinildiği, iyi bir eğitim gördüğü anlatılır. Gençliğinde Kastamonu'da bulundu, şiirleriyle tanınmaya başladı. Fâtih Sultan Mehmed'e sunduğu "kış kasidesi" ile dikkat çekti ve divan kâtipliğine getirildi.
II. Bayezid döneminde şehzade Abdullah'ın, ardından şehzade Mahmud'un yanında, Manisa'da divan kâtibi olarak çalıştı. Şehzade Mahmud'un ölümünden sonra İstanbul'a döndü; son yıllarını kendi evinde, öğrencileri ve sohbet arkadaşları arasında geçirdi. 1509'da İstanbul'da öldü.
Necâtî, Türk gazelinin büyük ustalarındandır. Şiirlerinde halkın konuştuğu dili, deyimleri ve atasözlerini ustalıkla kullanır; bu yönüyle "irsâl-i mesel" sanatının en başarılı örneklerini vermiştir. Ahmed Paşa ile başlayan klasik gazel çizgisini olgunlaştırmış, kendisinden sonra gelen Bâkî ve Fuzûlî gibi şairlere yol açmıştır.
Çıkalı göklere âhum şereri döne döne
Yandı kandîl-i sipihrün ciğeri döne döne