Sadri Ertem

Sadri Ertem İstanbul'da doğdu; doğum tarihi kaynaklarda 1888, 1898 ve 1900 gibi farklı biçimlerde geçer. Soyadı Kanunu'ndan önce Sadri Etem (Ethem), sonra Sadri Ertem imzasını kullandı. Çocukluğu askerlik görevindeki babasıyla farklı şehirlerde geçti; Üsküdar Sultanisi'ni (1914) ve Darülfünun Edebiyat Fakültesi Felsefe şubesini (1920) bitirdi. Ankara, İstanbul ve Gazi Terbiye Enstitüsü gibi okullarda edebiyat, felsefe ve sosyoloji öğretmenliği yaptı; 1939-1943 yılları arasında Kütahya milletvekili oldu.

Yazı hayatına gazetecilikle başladı; Tanin, Hâkimiyet-i Milliye, Vakit ve Son Telgraf gibi gazetelerde yazdı. İlk hikâyesi "Faniler Arasında" 1919'da Ümid dergisinde çıktı. 1928'de Resimli Ay'da yayımlanan "Bacayı İndir Bacayı Kaldır" ile tanındı. Silindir Şapka Giyen Köylü (1933), Bacayı İndir Bacayı Kaldır (1933), Korku (1934), Bay Virgül (1935) ve Bir Şehrin Ruhu (1938) adlı hikâye kitaplarında inkılaplara uyum süreci, köy hayatı, sanayileşme ve ezen-ezilen çatışması gibi toplumsal konuları işledi.

Fabrika kumaşlarının yerli dokuma tezgâhlarını nasıl yok ettiğini anlatan Çıkrıklar Durunca (1930), toplumcu gerçekçi romanın ilk örneklerinden kabul edilir. Bir Varmış Bir Yokmuş ve Düşkünler romanlarında Tanzimat sonrası dönemi eleştirdi. 13 Kasım 1943'te Ankara'da öldü. Eserleri sanat yönünden tartışılsa da Cumhuriyet sonrası gerçekçi edebiyatın gelişiminde önemli bir yer tutar.