Gurur ve Önyargı: Konusu, Karakterleri ve Uyarlamaları

Gurur ve Önyargı (Pride and Prejudice), Jane Austen‘ın 1813’te yayımlanan ve iki yüz yılı aşkın süredir hiç baskısı tükenmeyen romanıdır. Zeki ve canlı Elizabeth Bennet ile mağrur Bay Darcy arasında, önyargılar ve yanlış anlamalarla dolu bir yolda ilerleyen aşk, dünya edebiyatının en sevilen aşk hikâyelerinden biri oldu; sinema ve televizyon da bu hikâyeye tekrar tekrar döndü. Bu yazıda romanın konusunu, karakterlerini, temalarını ve uyarlamalarını anlatıyoruz.

Gurur ve Önyargı ne zaman yayımlandı?

Britannica’ya göre roman 1813’te üç cilt hâlinde ve yazarının adı verilmeden yayımlandı. Eserin bir diğer adı olarak “First Impressions” (İlk İzlenimler) da anılır. İlk baskı bir yıl içinde tükendi ve kitap o günden beri hiç baskıdan kalkmadı. 16 Aralık 1775’te Steventon’da doğan Jane Austen, romanın yayımlanmasından dört yıl sonra, 18 Temmuz 1817’de Winchester’da öldü.

Gurur ve Önyargı’nın konusu

Hikâye, 19. yüzyılın başında İngiltere’nin kırsal kesiminde geçer. Taşralı bir beyefendinin beş kızından biri olan Elizabeth Bennet, Netherfield’i kiralayan varlıklı ve iyi kalpli Charles Bingley’nin yakın dostu, zengin ve soylu toprak sahibi Fitzwilliam Darcy ile tanışır. Darcy’nin kibirli tavırları Elizabeth’te kötü bir ilk izlenim bırakır; Elizabeth’in hızlı yargıları da Darcy’yi doğru görmesini engeller.

Roman, bu iki karakterin birbirleri hakkındaki “gurur” ve “önyargı”larını yavaş yavaş aşmasının hikâyesidir. Bu süreçte Meryton’da konuşlanan çekici subay George Wickham, mirasın yasal varisi olan din adamı William Collins ve onun hamisi, Darcy’nin teyzesi Lady Catherine de Bourgh da olayların akışını etkiler.

Gurur ve Önyargı’nın karakterleri

• Elizabeth Bennet: Zeki, canlı ve keskin dilli; romanın kahramanı.
• Fitzwilliam Darcy: Varlıklı, soylu bir toprak sahibi; ilk bakışta soğuk ve kibirli görünür.
• Jane Bennet: Ailenin en büyük kızı; tatlı huylu ve alçakgönüllü.
• Mary, Kitty ve Lydia Bennet: Kitap kurdu ve kendini beğenmiş Mary ile havai ve toy Kitty ve Lydia.
• Charles Bingley: Netherfield’i kiralayan, Darcy’nin iyi huylu dostu.
• George Wickham: Meryton’daki çekici subay.
• William Collins: Bennet mülkünün yasal varisi olan din adamı.
• Lady Catherine de Bourgh: Darcy’nin teyzesi ve Collins’in hamisi.

Romanın temaları

Britannica’nın vurguladığı gibi roman; servet ve sınıf, toplumun bunlara dair gelenekleri, mirasın erkek varise bağlanması (entail) yüzünden kızların evlenmeye zorlanması, miras kalan servet ile ticaretten kazanılan servet arasındaki ayrım ve toprak sahibi soyluların kendini üstün görmesi gibi konuları işler. Austen bu ağır konuları ince bir ironi ve canlı diyaloglarla anlatır; aşk hikâyesi, aynı zamanda bir dönemin toplumsal hiyerarşisinin eleştirisidir.

Gurur ve Önyargı uyarlamaları

• 1940, film: Robert Z. Leonard’ın yönettiği, Greer Garson ve Laurence Olivier’nin başrollerini paylaştığı film. Senaryo yazarları arasında İngiliz romancı Aldous Huxley de vardı; film en iyi sanat yönetimi dalında Oscar kazandı.
• 1995, mini dizi: Simon Langton’ın yönettiği, Andrew Davies’in uyarladığı, Jennifer Ehle ve Colin Firth’lü BBC dizisi.
• 2001, Bridget Jones’un Günlüğü: Helen Fielding’in hikâyeyi günümüze taşıdığı, Renée Zellweger ve Colin Firth’lü film.
• 2004, Bride and Prejudice: Gurinder Chadha’nın Aishwarya Rai Bachchan’lı müzikal uyarlaması.
• 2005, film: Joe Wright’ın yönettiği, Keira Knightley ve Matthew Macfadyen’lı uyarlama.
• 2026, Netflix mini dizisi: Penguin’in aktardığına göre senaryosunu Dolly Alderton’ın yazdığı, Emma Corrin ve Jack Lowden’lı altı bölümlük yeni bir uyarlama.

Klasik aşk romanlarının perdeye taşınması üzerine Edebiyattan perdeye uyarlama aşklar, Batı’nın öteki büyük aşk klasikleri için de Genç Werther’in Acıları ve Doğu’nun Mecnun’u, Batı’nın Romeo’su yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kaynakça

• “Pride and Prejudice”, Encyclopaedia Britannica: britannica.com
• “Jane Austen”, Encyclopaedia Britannica: britannica.com
• “Pride and Prejudice (film by Leonard [1940])”, Encyclopaedia Britannica: britannica.com
• Penguin, “Pride and Prejudice: the best TV and film adaptations”: penguin.co.uk