Hükümdar, divan şairi

Kadı Burhaneddin

1345 – 1398 · Kayseri

Sivas ve Kayseri çevresinde hüküm süren hükümdar şair. Tuyuğ nazım şeklinin en büyük ustası, "Tohtamış ne ola yâ Aksak Temür" dizesinin sahibi.

2 şiir

Hayatı

Asıl adı Ahmed olan Kadı Burhaneddin, 1345'te Kayseri'de doğdu. Babası Eretna Beyliği'nin kadısıydı. Kayseri, Şam ve Kahire'de iyi bir medrese eğitimi aldı; döndükten sonra babasının yerine Kayseri kadısı oldu. "Kadı" unvanı buradan gelir.

Eretna Beyliği'nin karışık döneminde siyasette güçlendi ve 1381'de beyliği ele geçirerek kendi adına hükümdarlığını ilan etti. Sivas merkezli devletini on yedi yıl boyunca Osmanlılar, Karamanoğulları, Akkoyunlular, Memlükler, Altın Orda hanı Toktamış ve Timur gibi güçler arasında korudu. 1398'de Akkoyunlu beyi Kara Yülük Osman Bey ile yaptığı bir çatışmada öldürüldü.

Kadı Burhaneddin hem kılıç hem kalem adamıydı. Bin beş yüzü aşkın gazel ve yirmiyi aşkın tuyuğdan oluşan Divan'ı, Anadolu sahasındaki ilk büyük divanlardandır. Dili, Azerbaycan Türkçesine yakın eski Anadolu Türkçesidir. Türklere özgü dört dizelik nazım şekli olan tuyuğun en büyük ustası sayılır.