İçeriğe geç
15 Ekim 2026, Perşembe Günün dizesi: “Menüm tek hîç kim zâr ü perîşân olmasın yâ Rab”
KH

Halk şairi, Alevî-Bektaşî şairi

Kul Himmet

16. – 17. yüzyıl · Bilinmiyor

16. ve 17. yüzyılın Alevî-Bektaşî şairi. Pir Sultan Abdal geleneğinden beslenen, nefesleri, Kerbela ağıtları ve deyişleriyle halk arasında "Koca Kul Himmet" diye anılan ozan.

Hayatı

Kul Himmet'in doğum yeri ve tarihi bilinmez. Şiirlerinden, 16. yüzyılın ikinci yarısı ile 17. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı anlaşılır. Türbesi, Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Görümlü (eski adıyla Varzıl) köyündedir; soyundan gelenler bugün de bu köyde yaşar ve "Kul Himmetliler" diye anılır. Bir şiirinde dedesi olarak Hıdır Abdal'ı anar.

Yaşadığı dönemde Alevî-Bektaşî çevrelerinde çok tanınan bir ozandı; halk ona "Koca Kul Himmet" derdi. Şiirleri 1608 tarihli bir yazmada da yer alır. Hem şairliği hem de kişiliğiyle Pir Sultan Abdal'dan etkilenmiştir. Bazı kaynaklar onu Pir Sultan'ın müridi olarak gösterse de bu görüş doğrulanmış değildir. Osmanlı-Safevî gerginliğinin yaşandığı yıllarda, Pir Sultan Abdal gibi, Alevî topluluğunu Osmanlı devletine karşı tavır almaya çağıran şiirler de söylemiştir.

Kul Himmet'in şimdiye kadar tespit edilen yüz elli kadar şiiri vardır. Nefesler, destanlar, Kerbela şehitleri için yazılmış ağıtlar ve taşlamalar söyledi; bazı şiirleri yirmi dört dörtlüğe kadar uzanır. Hece ölçüsünü ve kafiyeyi ustalıkla kullanır. Şiirlerinde Hz. Ali ve On İki İmam sevgisi, evliya menkıbeleri, gurbet, sıla özlemi ve zamandan şikâyet öne çıkar. Şiirleri cönklere çokça yazılmış ve halk arasında sevilerek yaşamıştır.

Not: Alevî-Bektaşî geleneğinde aynı mahlası kullanan başka şairler de vardır; 18.–19. yüzyılda yaşayan ve "Kul Himmet Üstadım" diye anılan Divriğili İbrâhim bunlardan biridir.

Pare pare yalan dünya
Yalan dünya değil misin

— Kul Himmet, Pare pare yalan dünya

Şiirleri

Kaynakça

  • TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kul Himmet" maddesi
  • Şiir metinleri: Vikikaynak
Paylaş