Yahya Kemal Beyatlı

Yahya Kemal Beyatlı, 2 Aralık 1884'te Üsküp'te doğdu. Asıl adı Ahmed Âgâh'tır. Babası adliye memuru İbrâhim Nâci Bey, annesi Nakıye Hanım'dı. Beyatlı soyadını, ailenin dayandığı Şehsuvar Paşa'nın lakabından aldı. Üsküp ve Selanik'te okudu, 1902'de İstanbul'da idadiyi tamamladı. 1903'te Paris'e gitti ve orada dokuz yıl kadar kaldı; bir süre École Libre des Sciences Politiques'e devam etti.

Paris'te Fransız romantik, sembolist ve parnasyen şairleri okudu. Tarihçi Albert Sorel ile Camille Jullian'ın görüşleri, onun millî tarih anlayışını biçimlendirdi. 1912'de yurda döndü. Dârüşşafaka'da, Bahriye Mektebi'nde ve Dârülfünun'da hocalık yaptı. Meşrutiyet sonrasında Yakup Kadri ile kısa süren "Nev-Yunanîlik" denemesine katıldı, sonra bu düşünceden uzaklaştı. Yazıları Peyâm-ı Edebî ve Dergâh gibi yayınlarda çıktı.

Cumhuriyet döneminde Lozan görüşmelerine müşavir olarak katıldı. Urfa, Yozgat, Tekirdağ ve İstanbul milletvekilliği yaptı. Varşova, Madrid ve Lizbon'da elçi olarak bulundu; 1947'de Pakistan'a atanan ilk Türk büyükelçisi oldu ve 1949'da emekliye ayrıldı.

Şiirlerini sağlığında kitap hâlinde toplamadı. Eserleri ölümünden sonra Yahya Kemal Enstitüsü tarafından yayımlandı. Bunların başlıcaları Kendi Gök Kubbemiz (1961), Eski Şiirin Rüzgârıyle (1962), Rubâîler ve Hayyam Rubâîlerini Türkçe Söyleyiş (1963), Aziz İstanbul (1964) ve Eğil Dağlar (1966)'dır. Ona göre şiir, dilin kusursuzluğuna ve musikiye dayanmalıydı; mısralarını göz için değil kulak için kurdu. Divan şiiri tarzındaki şiirlerinde eski dili, yeni tarz şiirlerinde sade Türkçeyi kullandı. Tarih, İstanbul, aşk, ölüm ve rindlik başlıca temalarıdır.

1 Kasım 1958'de İstanbul'da öldü ve Rumelihisarı Kabristanı'na gömüldü.