Memduh Şevket Esendal

Memduh Şevket Esendal 28 Mart 1884'te Çorlu'da doğdu; asıl adı Mustafa Memduh'tur. Düzenli bir eğitim görmedi, kendi kendini yetiştirdi. Bir süre çiftçilik yaptı, Reji'de çalıştı; genç yaşta İttihat ve Terakkî Cemiyeti'ne girdi. İstanbul'un işgalinden sonra Ankara'ya geçerek Millî Mücadele'ye katıldı. Bakü, Tahran ve Kâbil'de elçilik yaptı; Elazığ ve Bilecik milletvekili oldu, 1942-1945 arasında CHP genel sekreterliği görevinde bulundu. 17 Mayıs 1952'de Ankara'da öldü.

Edebiyata 1908'de Tanin'de çıkan "Veysel Çavuş" hikâyesiyle girdi. Hikâyelerini çoğu zaman M.Ş., M.Ş.E. gibi kısaltmalarla imzaladığı, şöhret peşinde koşmadığı için kendi devrinde yeterince tanınmadı. İlk döneminde (1908-1920) Maupassant tarzına yakın, olay ağırlıklı hikâyeler yazdı. Bakü'deyken Çehov'u tanıdı ve ustalık döneminde (1921-1952) Çehov tarzını benimsedi: büyük olaylara ihtiyaç duymayan, gündelik bir durumla başlayıp çoğu zaman belli bir sonuca varmadan biten, kişilerin ruh hâlini sezdiren hikâyeler.

Esendal'ın hikâyelerinde aile, küçük memur, esnaf, ev kadını, kenar mahalle insanı ve imparatorluktan Cumhuriyet'e geçişin sıkıntıları öne çıkar. 1930'lardan itibaren konuşma diline dayanan kısa, sade ve tabiî cümleleri, yumuşak ve mizahî üslubuyla modern Türk hikâyeciliğinin önemli adlarından biri oldu. Sağlığında iki hikâye kitabı (1946) basıldı; ölümünden sonra pek çok hikâye kitabı yayımlandı: Otlakçı, Mendil Altında, Temiz Sevgiler, Ev Ona Yakıştı, Veysel Çavuş, Bizim Nesibe bunlardan bazılarıdır. Romanları: Ayaşlı ile Kiracıları, Vassaf Bey, Miras.