Nasreddin Hoca

Nasreddin Hoca, Türk halk kültürünün en sevilen fıkra kahramanıdır. Kaynaklara göre 1208 yılında Eskişehir'in Sivrihisar ilçesine bağlı Hortu köyünde doğdu. Babası köyün imamı Abdullah Efendi, annesi Sıdıka Hatun'du. İlk eğitimini köyünde ve Sivrihisar'da aldı. 1237'de Akşehir'e yerleşti; burada Seyyid Mahmud Hayrânî'nin derslerine katıldı, kadılık ve imamlık yaptığı da rivayet edilir. 1284 yılında Akşehir'de öldüğü kabul edilir; türbesi bugün de Akşehir'dedir.

Hoca'nın tarihî bir kişi olduğu, Fatih Sultan Mehmed dönemine ait bir vakıf kaydında adının geçmesinden de anlaşılır. Ancak ona mal edilen fıkraların hepsi onun yaşadığı olaylar değildir. Yüzyıllar boyunca halkın ağzında çoğalan bu fıkralar, Hoca'yı bazen saf, bazen kurnaz, ama her zaman hazırcevap ve bilge bir kahraman olarak anlatır.

Nasreddin Hoca fıkralarına yazılı kaynaklarda ilk kez 1480'de yazılan Saltuknâme'de rastlanır; burada iki fıkrası yer alır. 1571 tarihli Hikâyât-ı Kitâb-ı Nasreddin 43 fıkra içerir. Mehmed Tevfik'in 1883'te yayımladığı Letâif-i Nasreddin ise fıkraların ilk resimli baskısıdır. Bugün Nasreddin Hoca fıkraları Balkanlar'dan Orta Asya'ya, Kuzey Afrika'dan Avrupa'ya kadar çok geniş bir coğrafyada anlatılmaktadır.

Fıkraların hepsini bir arada Nasreddin Hoca fıkraları yazımızda bulabilirsiniz.