Süleyman Nazif

Süleyman Nazif 1869'da Diyarbakır'da, birçok âlim ve şair yetiştirmiş bir ailede doğdu. Babası tarihçi ve şair Diyarbekirli Said Paşa, kardeşi Servet-i Fünûn şairlerinden Faik Âli Ozansoy'dur. Düzenli bir okul hayatı olmadı; babasından ve çeşitli hocalardan tarih, edebiyat, Fransızca ve Arapça dersleri aldı. Küçük yaşta Nâmık Kemal ile Abdülhak Hâmid'in eserlerini okudu.

Diyarbakır'da memurluk ve vilâyet matbaası müdürlüğü yaptı, Musul'da bulundu. 1897'de Jön Türklere katılmak için Paris'e gitti ve Meşveret gazetesinde II. Abdülhamid yönetimine karşı yazılar yazdı; aynı yıl döndü ve Bursa'da on iki yıla yakın mektupçu olarak çalıştı. Bu yıllarda büyük dedesinin adı olan "İbrâhim Cehdî" takma adıyla Servet-i Fünûn'da şiirler yayımladı. II. Meşrutiyet'ten sonra gazeteciliğe geçti; İttihat ve Terakkî'yi eleştiren yazıları yüzünden Basra, Kastamonu, Trabzon, Musul ve Bağdat valiliklerine gönderildi.

Mütareke yıllarında İstanbul'un işgaline karşı yazdığı "Kara Bir Gün" makalesiyle tanındı. 1920'de Pierre Loti için düzenlenen anma toplantısındaki konuşması yüzünden İngilizler tarafından Malta'ya sürüldü ve orada yirmi ay kadar kaldı. Son yılları maddî sıkıntı içinde geçti; 4 Ocak 1927'de İstanbul'da öldü, Edirnekapı'da gömülüdür.

Ferdî ıstırap, aşk ve tabiat üzerine yazdığı şiirlerinde hüzünlü ve karamsar bir hava vardır; 1908'den sonra millî ve vatanî konulara ağırlık verdi. Yahya Kemal onun için "Nazif münşî doğmuştu" demiş, Ahmet Haşim ise onu "kelimelerin serdarı" diye anmıştır. Başlıca eserleri: Gizli Figanlar (1906), Fırâk-ı Irak (1918), Malta Geceleri (1924), Batarya ile Ateş (1917), Nâmık Kemal (1922), Fuzûlî (1926).