Rubai 174: Elimde olsaydı gelmezdim
Ömer Hayyam · Çeviri: leylailemecnun.net
Gelmek elimde olsaydı, gelmezdim;
Gitmek de elimde olsaydı, ne diye giderdim?
Bundan iyisi olmazdı: Bu harap manastırda
Ne gelseydim, ne gitseydim, ne olsaydım.
Şiir hakkında
Hayyam'ın en karamsar rubailerinden biri. Doğum da ölüm de insanın seçimi değildir; şair bu dünyaya, yani "harap manastır"a hiç gelmemeyi, hiç var olmamayı yeğler. Son dizedeki üç "ne", Farsçada da aynı ses düzeniyle (âmedemî, şodemî, bodemî) kurulmuştur.
Furûgî ve Ganî baskısında 174. rubai. Türkçesi ve okunuşu: leylailemecnun.net (Farsçadan). Öteki rubailer için: Ömer Hayyam Rubaileri.
Özgün metin
گر آمدنم بخود بُدی نامدمی
ور نیز شدن بمن بُدی کی شدمی
به زان نبُدی که اندر این دیر خراب
نه آمدمی نه شدمی نه بُدمی
Okunuşu
Ger âmedenem be-hod bodî nâmedemî
V'er nîz şoden be-men bodî key şodemî
Beh z'ân nebodî ki ender în deyr-i harâb
Ne âmedemî ne şodemî ne bodemî
Sözlük
- be-hod
- kendi elinde
- deyr-i harâb
- harap manastır; (mecazen) dünya
- âmeden
- gelmek
- şoden
- gitmek
- boden
- olmak, var olmak
