Atınca Uzarmış
Çarşıda “savrulunca uzayan” bir kılıcın yüz akçeye satıldığını gören Hoca, evdeki maşayı iki yüz akçeye satmaya kalkar.
İlk yayımlandığı eser: Anonim (Nasreddin Hoca fıkrası); metin: Vikikaynak (Zülfikar Bayraktar, Mizah teorileri ve mizah teorilerine göre Nasreddin Hoca fıkralarının tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, 2010)
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Atınca Uzarmış” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’tan alınmıştır.
“Atınca Uzarmış”, Nasreddin Hoca’nın çarşıda abartılı bir satıcıya kendi silahıyla cevap verdiği fıkralarından biridir.
Atınca Uzarmış fıkrası
Nasreddin Hoca, bir gün çarşıda gezerken, adi görünüşlü bir kılıcın yüz akçeye satılmakta olduğunu görmüş. Şaşkınlık içinde:
— Yahu! Bu, alelade bir kılıç, demiş. Bunun yenisini on akçeye almak mümkün iken, neden yüz akçe istiyorsunuz?
Kılıcı dolaştıran kişi:
— Bu adi bir kılıç gibi görünüyor, ama öyle değildir. İleri doğru savruldu mu, kendiliğinden iki arşın uzar, demiş.
Hoca merhum, bunu öğrenince, hemen evine koşmuş. Maşayı kaptığı gibi çarşıya gelmiş. Başlamış iki yüz akçeye satmak için dolaştırmaya.
Görenler, kendisine takılmışlar:
— Sen delirdin mi Hoca? Bir akçe etmez maşaya kim iki yüz akçe verir ki, demişler. Hoca hemen karşılık vermiş:
— Az önce burada atıldığı zaman iki arşın uzayan bir kılıç için yüz akçe istenmiyor muydu? Bizim karı bana kızıp da attı mı, bu maşa da on arşından fazla uzar.
Fıkradan çıkan ders
Fıkra, malını olduğundan değerli göstermek için uydurma özellikler sayan satıcıların mantığını tersine çevirir. Hoca, aynı abartıyı sıradan bir maşaya uygulayarak satıcının iddiasının ne kadar gülünç olduğunu gösterir. Fıkranın son cümlesindeki ev içi şaka da Hoca fıkralarındaki eşiyle atışmaların bilinen bir örneğidir.
Düşüncenizi yazın