Eski Aylar
"Ay eskiyince ne olur?" diye soran çobana Hoca'nın gökyüzü kadar hayal dolu cevabı.
İlk yayımlandığı eser: Anonim Nasreddin Hoca fıkrası; Vikikaynak (Zülfikar Bayraktar, doktora tezi, Ege Üniversitesi, 2010)
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Eski Aylar” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin, Vikikaynak’taki anlatıma dayanarak leylailemecnun.net tarafından bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Eski Aylar”, Nasreddin Hoca‘nın gökyüzüne ve doğaya dair hazırcevaplığını gösteren fıkralarından biridir.
Eski Aylar fıkrası
Hoca bir gün kırlarda gezmeye çıkmış. Yolda bir çobana rastlamış. Çoban, aklını kurcalayan bir soruyu Hoca’ya sormuş:
– Hocam, ay önce küçücük doğar, sonra büyür büyür, tekerlek gibi yuvarlak olur. On beşinden sonra yine küçülür, hilal olur. Peki, eskiyen ayları ne yaparlar?
Hoca gülmüş:
– Ah çoban, bu kadarcık şeyi bilemedin mi? Eski ayları uzatırlar, şimşek yaparlar! Görmez misin, gök gürleyince kılıç gibi nasıl uzayıp parlıyorlar?
Fıkradan çıkan ders
Fıkra, bilgisiz ama meraklı bir soruya Hoca’nın hayal gücüyle verdiği oyunbaz cevaba dayanır. Ayın evreleri ile şimşeğin parıltısı arasında kurulan bu şaşırtıcı bağ, halkın doğa olaylarını kendi diliyle açıklama çabasına gülümseyen bir bakıştır; aynı zamanda her soruya kesin bir cevabı varmış gibi konuşanlara da hafifçe takılır.
Fıkranın kaynağı
Fıkra, Vikikaynak’ta “Nasreddin Hoca fıkraları” kategorisinde yer alan anonim anlatıma dayanır. Vikikaynak bu metin için Zülfikar Bayraktar’ın Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir, 2010) çalışmasını kaynak gösterir. Fıkra türünün özellikleri için Fıkra nedir? ve Nasreddin Hoca fıkraları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Düşüncenizi yazın