Benden Selam Olsun Bolu Beyi’ne
Köroğlu · Köroğlu; metin: Vikikaynak, Halk Edebiyatı Antolojisi, "Benden Selam Olsun Bolu Beyi’ne" (Koçaklamalar)
Benden selâm eylen Bolu beyine
Çıkıp şu dağları yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından gürzün sesinden
Dağlar seda verip seslenmelidir
Düşman geldi tabur tabur dizildi
Alnımıza kara yazı yazıldı
Tüfenk icad oldu mertlik bozuldu
İğri kılınç kında paslanmalıdır
Köroğlu düşer mi yine şanından
Ayırır çoğunu er meydanından
Kır at köpüğünden düşman kanından
Çevren dolup şalvar ıslanmalıdır
Şiirin açıklaması
"Benden Selam Olsun Bolu Beyi'ne", Köroğlu'ya mal edilen koçaklamaların en bilinenidir. Destanda Köroğlu'nun babasının gözlerini kör ettiren Bolu Beyi, şiirde meydan okunan düşmanı temsil eder. Hece ölçüsüyle (11'li) söylenmiş üç dörtlükten oluşan şiir, yiğitlik çağının ateşli silahlarla sona ermesine duyulan öfkeyi dile getirir.
1. dörtlük. Köroğlu, Bolu Beyi'ne selam gönderir: Bey çıkıp dağlara sığınmalı, çünkü ok gıcırtısı ve gürz sesiyle dağlar yankılanacaktır. Bu bir barış selamı değil, savaşa çağrıdır.
2. dörtlük. Düşman bölük bölük dizilmiş, alınlarına kara yazı yazılmıştır. Şiirin en ünlü dizesi burada gelir: Tüfek icat olunca mertlik bozulmuş, eğri kılıç kınında paslanmaya mahkûm olmuştur. Uzaktan ateş eden silah, yüz yüze dövüşen yiğidin değerini ortadan kaldırmıştır.
3. dörtlük. Yine de Köroğlu şanından düşmez; düşmanların çoğunu er meydanından ayırır. Kır atın köpüğü ve düşman kanıyla çevre dolacak, şalvarlar ıslanacaktır. Şiir, yenilgiyi kabul etmeyen bir kahramanlık sesiyle biter.
Türk halk şiirinde yiğitlik, savaş ve meydan okuma konularını işleyen bu tür şiirlere koçaklama denir. Köroğlu'nun koçaklamaları, destanın kahramanlık havasını en iyi yansıtan parçalardır.
Sözlük
- gürz
- ucu topuzlu, demirden eski savaş aleti
- tabur tabur
- bölük bölük, kalabalık birlikler hâlinde
- kara yazı
- kötü kader, kara talih
- tüfenk
- tüfek
- mertlik
- yiğitlik, erkeklik, cesaret
- iğri
- eğri
- kın
- kılıcın kılıfı
- şan
- ün, şeref
- er meydanı
- savaş alanı
- kır at
- Köroğlu'nun destandaki ünlü atı
Düşüncenizi yazın