İçeriğe geç
14 Ekim 2026, Çarşamba Günün dizesi: “Yârdan cevr ü cefâ lûtf u kerem gibi gelür”

Ey Müselmânlar medet ol yâr pinhân ayrılır

Nesîmî · Divan

Ey Müselmânlar medet ol yâr pinhân ayrılır
Ağlamayım neyleyim çün gövdeden cân ayrılır

Ey sanem hicrân elinden nâle-i zâr eylerem
Gözlerimden sanasan deryâ-yı ummân ayrılır

Ol sebepdendir ki ben bîmâr u rencûr olmuşam
Hasta gönlüm merhemi şol derde dermân ayrılır

Reng ü çehrem zerd olubdur kâmetim hem çün hilâl
Ol güneş yüzlü habîbim la’l-i handân ayrılır

Tâkatim sabrım tükendi yârsız ben neylerem
Aklımı şeydâ kılan ol çeşm-i fettân ayrılır

Mahşer-i yevmü’l-hisâb koptu kıyâmet başıma
Çünkü ey Yûsuf sıfatlı pîr-i Ken’ân ayrılır

Ey ciğersiz nâr-ı fürkatten Nesîmî çâre ne
Her kime nahnü kasemnâ çün ezelden ayrılır

Şiirin açıklaması

Nesîmî'nin "ayrılır" redifli gazeli. Şair, sevgilinin gidişini bedenden canın ayrılmasına benzetir; her beyitte bu ayrılığın başka bir yüzünü anlatır. Gözlerinden okyanus gibi yaş akar, rengi sararır, boyu hilal gibi bükülür. Altıncı beyitte ayrılığı, Kur'an'da ve divan şiirinde çok anılan Yakub ile Yusuf'un ayrılığına bağlar. Son beyitte ise çareyi kaderde bulur: Herkesin payı ezelde ayrılmıştır.

1. Ey Müslümanlar, imdat! O sevgili gizlice ayrılıp gidiyor. Ağlamayayım da ne yapayım; bedenden can ayrılıyor.

2. Ey put gibi güzel, ayrılığın elinden inleyip ağlıyorum; gözlerimden sanki bir okyanus akıyor.

3. Ben bu yüzden hasta ve dertli oldum: Hasta gönlümün merhemi, bu derdin dermanı benden ayrılıyor.

4. Rengim, yüzüm sarardı; boyum da hilal gibi büküldü. Çünkü o güneş yüzlü sevgili, o gülen dudaklar benden ayrılıyor.

5. Gücüm de sabrım da tükendi; sevgilisiz ne yapayım? Aklımı çıldırtan o büyüleyici göz benden ayrılıyor.

6. Başıma kıyamet koptu, hesap günü geldi sanki. Çünkü ey Yusuf gibi güzel sevgili, Ken'ân'ın yaşlı babası (Hz. Yakub) senden ayrılıyor.

7. Ey ayrılık ateşinde ciğeri yanıp kalmayan Nesîmî, çare ne? Ezelde "Biz paylaştırdık" hükmüyle herkesin payı ayrılmıştır. (Bu söz, Kur'an'daki "nahnu kasemnâ" ifadesine dayanır.)

Sözlük

Müselmân
Müslüman
medet
imdat, yardım
pinhân
gizli
sanem
put; (mecazen) güzel
hicrân
ayrılık
nâle-i zâr
inleyerek ağlama
deryâ-yı ummân
okyanus
bîmâr
hasta
rencûr
dertli, hasta
zerd
sarı
kâmet
boy
hilâl
yeni ay
la'l-i handân
gülen kırmızı dudak
tâkat
güç
şeydâ
çılgın, âşık
çeşm-i fettân
fitneci, büyüleyici göz
yevmü'l-hisâb
hesap günü
pîr-i Ken'ân
Ken'ân'ın yaşlısı, Hz. Yakub
nâr-ı fürkat
ayrılık ateşi
nahnü kasemnâ
"Biz paylaştırdık" (Kur'an'dan bir söz)

Aynı duyguda başka şairlerden

Ayrılık şiirleri

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.