Vardım ki yurdundan ayak göçürmüş
Vardım ki yurdundan ayak göçürmüş
Yavru uçmuş ıssız kalmış otağı
Câmlar şikest olmuş meyler dökülmüş
Sâkiler meclisten çekmiş ayağı
Sümbülü şebboyu gülü hâr almış
Süleyman tahtını şimdi mâr almış
Zevk-i şevk ehlini âh u zâr almış
Gama tebdil olmuş ülfetin çağı
Hangi dağda bulsam ben o marâlı
Hangi ele sorsam çeşm-i gazâlı
Leylâ’sın yitirmiş Mecnûn misâli
Gezmiş dağdan dağa yoktur durağı
Zihnî dert elinden her zaman ağlar
Vardım ki bağ ağlar bağban ağlar
Sümbüller perişan güller kan ağlar
Şeydâ bülbül terk edeli o bağı
Şiirin açıklaması
Bayburtlu Zihnî'nin en tanınmış koşması. Şair, bir zamanlar şenlikli olan bir yurdu ziyarete gider; ama orada kimseyi bulamaz. Sevgili göçüp gitmiş, otağ ıssız kalmış, meclisin kadehleri kırılmış, sakiler çekilmiştir. Şiir, divan şiirinin imgelerini (sâki, kadeh, gül, bülbül, Süleyman'ın tahtı, Leylâ ile Mecnûn) halk şiirinin koşma biçimiyle birleştirir. Zihnî'nin hem divan hem halk şiiri geleneğinden beslenen üslubunun güzel bir örneğidir.
1. dörtlük: Vardım ki sevgili yurdundan göçüp gitmiş; yavru uçmuş, otağı ıssız kalmış. Kadehler kırılmış, şaraplar dökülmüş; sakiler meclisten ayağını çekmiş.
2. dörtlük: Sümbülünü, şebboyunu, gülünü diken sarmış; Süleyman'ın tahtını şimdi yılan almış. Zevk ve neşe ehlini ah ve inilti sarmış; dostluk çağı gama dönmüş.
3. dörtlük: O ceylanı hangi dağda bulayım, o ceylan gözlüyü hangi ele sorayım? Leylâ'sını yitirmiş Mecnûn gibi dağdan dağa gezmiş, durağı yokmuş.
4. dörtlük: Zihnî dert elinden her zaman ağlar. Vardım ki bağ ağlar, bahçıvan ağlar; sümbüller perişan, güller kan ağlıyor; çünkü âşık bülbül o bağı terk etmiş.
Sözlük
- ayak göçürmek
- taşınıp gitmek
- otağ
- büyük çadır, konak
- câm
- kadeh
- şikest
- kırık
- mey
- şarap
- sâki
- içki sunan
- şebboy
- bir çiçek
- hâr
- diken
- mâr
- yılan
- zevk-i şevk
- neşe ve coşku
- âh u zâr
- ah ve inilti
- tebdil olmak
- değişmek
- ülfet
- dostluk, kaynaşma
- marâl
- dişi geyik; (mecazen) güzel
- çeşm-i gazâl
- ceylan gözlü
- bağban
- bahçıvan
- şeydâ
- çılgınca âşık
Düşüncenizi yazın