İçeriğe geç
19 Kasım 2026, Perşembe Günün dizesi: “Dünyada taze gülün geldiği duyurulunca,”

Mukaddime

Ahmet Haşim · Ahmet Haşim, "Mukaddime"; metin: Vikikaynak

Zannetme ki güldür ne de lale,
Ateş doludur, tutma yanarsın
Karşında şu gülgûn piyale..

İçmişti Fuzûlî bu alevden,
Düşmüştü bu iksir ile Mecnun
Şi’rin sana anlattığı hale…

Yanmakta bu sagardan içenler,
Doldurmuş onunçün şeb-i aşkı
Baştan başa efgan ile nale…

Ateş doludur, tutma yanarsın
Karşında şu gülgûn piyale…

Şiirin açıklaması

"Mukaddime" (giriş, önsöz), Ahmet Haşim'in kadeh imgesi üzerine kurulu kısa bir şiiridir. Şair okura karşısındaki "gülgûn piyale"yi, yani gül renkli kadehi gösterir ve uyarır: Bu kadeh gül ya da lale değildir, içi ateşle doludur; tutarsan yanarsın.

İkinci bentte kadehin kimlere içildiği söylenir: Fuzûlî bu alevden içmiş, Mecnun da bu iksirle şiirin anlattığı hâle düşmüştür. Böylece kadeh, Leylâ ile Mecnûn hikâyesinden ve Fuzûlî'nin mesnevisinden süzülüp gelen aşkın ve şiirin sembolü olur. Bu kadehten içenler yanar; aşk gecesini baştan başa feryat ve inlemeyle doldururlar. Son iki dize ilk bentteki uyarıyı nakarat gibi tekrarlar. "Piyâle" imgesi, Haşim'in 1926'da yayımlanan şiir kitabına da adını verir.

Günümüz Türkçesiyle: Karşındaki şu gül renkli kadehi gül ya da lale sanma; içi ateşle dolu, tutarsan yanarsın. Fuzûlî bu alevden içmişti; Mecnun da bu iksirle şiirin sana anlattığı hâle düşmüştü. Bu kadehten içenler yanıyor; bu yüzden aşk gecesini baştan sona feryat ve inlemeyle doldurmuşlar.

Sözlük

mukaddime
giriş, önsöz
gülgûn
gül renkli, pembe-kırmızı
piyale
kadeh
iksir
büyülü içki
sagar
kadeh
şeb-i aşk
aşk gecesi
efgan
feryat, figan
nale
inleme, inilti

Ahmet Haşim · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

Hayranlık şiirleri

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.