Mizah yazarı, öykücü ve oyun yazarı
Aziz Nesin
1916 – 1995 · Heybeliada, İstanbul
Modern Türk mizahını dünyaya tanıtan öykü, roman ve oyun yazarı; Zübük, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz ve Bir Şey Yap Met'in yazarı.
Hayatı
Aziz Nesin, asıl adıyla Mehmet Nusret, 1916'da İstanbul Heybeliada'da doğdu. Darüşşafaka'da başladığı öğrenimini askerî okullarda sürdürdü; 1937'de Harp Okulu'nu, 1939'da Askerî Fen Okulu'nu bitirdi. Bir yandan Güzel Sanatlar Akademisi'nin derslerini izledi. Subay olarak Kırklareli, Erzurum, Erzincan, Kars, Safranbolu ve Zonguldak gibi yerlerde görev yaptı; 1944'te ordudan ayrıldı.
Dedesinin adı olan "Aziz Nesin" imzasını ilk kez 1 Ocak 1944'te Millet dergisinde yayımlanan "Arkadaş Hatırı" öyküsünde kullandı. 1946'da Sabahattin Ali, Rıfat Ilgaz ve karikatürist Mim Uykusuz'la birlikte Markopaşa mizah gazetesini çıkardı; gazete sık sık kapatılıp başka adlarla yayımlandı. Yazıları nedeniyle birçok kez yargılandı ve hapis yattı. 1955'te Kemal Tahir'le Düşün Yayınevi'ni kurdu; Akbaba başta olmak üzere pek çok gazete ve dergide yazdı.
1956 ve 1957'de İtalya'daki Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması'nda "Kazan Töreni" ve "Fil Hamdi" öyküleriyle birincilik aldı. 1972'de yoksul ve kimsesiz çocukların eğitimi için Nesin Vakfı'nı kurdu; 1974-1989 arasında Türkiye Yazarlar Sendikası genel başkanlığı yaptı. 1993'te Sivas'ta Madımak Oteli'nde yaşanan olaydan sağ kurtuldu. 5 Temmuz'u 6 Temmuz'a bağlayan gece, 1995'te imza günü için gittiği Çeşme'de kalp yetmezliğinden öldü; isteği üzerine Nesin Vakfı'nın bahçesine gömüldü.
Aziz Nesin, toplumsal düzenin çarpıklıklarını ve insanların alışkanlıklarını tipler üzerinden anlatan gülmece öyküleriyle tanınır; Türk mizah geleneğini yenileyen bir yazar olarak değerlendirilir. Öykünün yanı sıra roman (Zübük, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz), tiyatro (Çiçu, Üç Karagöz Oyunu), anı (Böyle Gelmiş Böyle Gitmez), şiir ve çocuk kitapları da yazdı. 1983'te yayımlanan Leyla ile Mecnun adlı bir mizah kitabı da vardır. Mizahını kendisi "gözyaşlarından süzülmüş birkaç damla kahkaha" diye tanımlamıştır.
Aziz Nesin hakkında yazılar
Kaynakça
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı / Ahmet Yesevi Üniversitesi), "Aziz Nesin" maddesi, Dr. Aydan Ener Su: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/aziz-nesin