İçeriğe geç
16 Kasım 2026, Pazartesi Günün dizesi: “Bir gün bile dünyanın bağından özgür değilim;”
ÉZ

Romancı ve eleştirmen

Émile Zola

1840 – 1902 · Paris

Natüralizmin kurucusu; Rougon-Macquart dizisinin ve "J'accuse" mektubunun yazarı Fransız romancı.

Hayatı

Émile Zola, 2 Nisan 1840'ta Paris'te doğdu. Çocukluğu, İtalyan asıllı inşaat mühendisi babasının şehir su sistemi üzerinde çalıştığı Aix-en-Provence'ta geçti; babası 1847'de öldü. Aix'teki okul arkadaşı ressam Paul Cézanne'la uzun yıllar yakın dost kaldı; bu dostluk ancak Zola'nın 1886'da yayımlanan L'Œuvre romanıyla bozuldu.

1862'de Paris'teki Hachette yayınevinde memur olarak işe girdi, ardından yayınevinin reklam bölümünde çalıştı; 1860'ların ortasında yalnızca yazarak geçinmek için buradan ayrıldı. Kalıtım ve çevrenin insan karakterini belirlediği düşüncesini uyguladığı Thérèse Raquin (1867), Britannica'ya göre onu edebî natüralizmin kurucusu yaptı.

En büyük eseri, "İkinci İmparatorluk döneminde bir ailenin doğal ve toplumsal tarihi" alt başlığını taşıyan yirmi romanlık Rougon-Macquart dizisidir (1871–1893). Dizide işçi sınıfında alkolizmi anlatan Meyhane (L'Assommoir, 1877), Nana (1880), bir maden grevini anlatan ve çoğu zaman başyapıtı sayılan Germinal (1885) ve Hayvanlaşan İnsan (La Bête humaine) gibi romanlar yer alır. Görüşlerini Deneysel Roman (Le Roman expérimental, 1880) adlı denemesinde açıkladı; aynı yıl çevresindeki genç yazarlarla birlikte Les Soirées de Médan hikâye kitabını yayımladı.

Zola, haksız yere vatana ihanetle suçlanan Yüzbaşı Dreyfus'u savunmak için 13 Ocak 1898'de L'Aurore gazetesinde yayımladığı "J'accuse" (Suçluyorum) açık mektubuyla da tarihe geçti. İftira suçundan mahkûm edilince Temmuz 1899'da İngiltere'ye kaçtı, Haziran 1900'de döndü. 28 Eylül 1902'de Paris'teki evinde, tıkanmış bir bacadan sızan gazdan zehirlenerek öldü; ölümü resmen kaza sayıldı, ama bazı çevreler şüpheyle karşıladı. Naaşı 1908'de Panthéon'a taşındı.

Émile Zola hakkında yazılar

Kaynakça

  • Encyclopaedia Britannica, "Émile Zola": https://www.britannica.com/biography/Emile-Zola
  • Encyclopaedia Britannica, "Émile Zola" (özet): https://www.britannica.com/summary/Emile-Zola
  • Encyclopaedia Britannica, "French literature – Naturalism": https://www.britannica.com/art/French-literature/Naturalism
Paylaş