Öykücü, oyun yazarı ve dramaturg
Haldun Taner
1915 – 1986
Keşanlı Ali Destanı ile Türk tiyatrosunda epik tiyatronun ilk örneğini veren, ince ironili öyküleriyle tanınan yazar ve dramaturg.
Hayatı
Haldun Taner, tam adıyla İbrahim Haldun Taner, 16 Mart 1915'te doğdu. Babası, son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda İstanbul milletvekilliği yapan ve ülkenin ilk devletler hukuku profesörü olan Ahmet Selahaddin Bey'dir. Babasını beş yaşındayken kaybetti; Saraçhanebaşı'nda dedesi İsmail Hâmid Bey'in evinde büyüdü. Galatasaray Lisesi'ni 1935'te bitirdi, Almanya'da Heidelberg Üniversitesi'nde ekonomi ve siyasal bilgiler okurken hastalanarak yurda döndü.
Erenköy Sanatoryumu'ndaki uzun tedavi yıllarında yazmaya başladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Alman filolojisini bitirdi (1950); 1955-1957'de Viyana'da tiyatro eğitimi aldı. Dönüşte İstanbul Üniversitesi'nde tiyatro tarihi ve dramaturji derslerini ilk kez o verdi. 1967'de Zeki Alasya, Metin Akpınar ve Ahmet Gülhan'la Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nu kurdu. Uzun yıllar Tercüman ve Milliyet gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. 7 Mayıs 1986'da kalp krizi sonucu öldü; adına 1987'den beri Haldun Taner Öykü Ödülü verilmektedir.
İlk öyküsü "Töhmet" 1946'da Yedigün'de yayımlandı. Yaşasın Demokrasi, Tuş, Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu, On İkiye Bir Var ve Sancho'nun Sabah Yürüyüşü öykü kitapları arasındadır. "Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu" 1953'te uluslararası bir yarışmada birinci seçildi. Öykülerinde toplumsal aksaklıkları ince bir ironiyle anlattı; Ahmet Midhat, Hüseyin Rahmi ve Memduh Şevket Esendal'dan gelen anlatı geleneğine yakın durdu.
1964'te sahnelenen Keşanlı Ali Destanı, Türkiye'deki ilk epik tiyatro örneği kabul edilir. Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Sersem Kocanın Kurnaz Karısı ve Vatan Kurtaran Şaban gibi oyunlarında ortaoyunu, meddah ve Karagöz gibi geleneksel tiyatro unsurlarından yararlandı. Yeşilçam için senaryolar da yazdı.
Haldun Taner hakkında yazılar
Kaynakça
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı / Ahmet Yesevi Üniversitesi), "Haldun Taner" maddesi: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/haldun-taner