Şinasi

İbrâhim Şinasi İstanbul'da doğdu. Doğum yılı kesin değildir; araştırmacılar 1824 ya da 1826'yı kabul eder. Babası, 1829'da Şumnu kuşatmasında hayatını kaybeden bir topçu subayıdır. Mahalle mektebinden sonra on yıl kadar Tophane Müşirliği'nde kâtiplik yaptı. Bu yıllarda Arapça öğrendi, eski bir Fransız subayından Fransızca dersleri aldı ve Batı bilim ve edebiyatına ilgi duydu.

1849'da Paris'e gitti, maliye öğrenimi gördü ve 1851'de Société Asiatique'e üye seçildi. Döndükten sonra 1855'te Meclis-i Maârif üyeliğine atandı; 1863'te Sultan Abdülaziz tarafından bu görevden alındı. Âgâh Efendi'nin imtiyazıyla 1860'ta çıkan ve ilk özel Türk gazetesi sayılan Tercümân-ı Ahvâl'in kuruluşunda yer aldı. 27 Haziran 1862'de kendi gazetesi Tasvîr-i Efkâr'ı yayımlamaya başladı.

Fransız şiirinden yaptığı manzum çevirileri Tercüme-i Manzûme (1859) adıyla yayımladı. Tercümân-ı Ahvâl'de tefrika edilen tek perdelik komedisi Şair Evlenmesi, basılan ilk Türk tiyatro eseri kabul edilir. Şiirlerini Müntehabât-ı Eş'âr (1862), Türk atasözlerini Durûb-ı Emsâl-i Osmâniyye (1863) adlı kitaplarda topladı.

Dilin sadeleşmesi yolunda gazete nesrini ve şiiri birlikte dönüştürdü; araştırmacılar onun yeniliklerini "yeniliğin alfabesi" diye niteler. Şiirlerine ayrı başlıklar koyma alışkanlığını Türk edebiyatına getirdi; akla ve yeni bir evren tasavvuruna dayanan bir bakış ortaya koydu. Usta bir şairden çok bir öncü olarak değerlendirilir. 1865 başında yeniden Paris'e gitti ve 1869 sonunda döndü. 13 Eylül 1871'de öldü; Ayaspaşa Mezarlığı'na gömüldü, ancak mezarı sonraki yapılaşma sırasında kayboldu.