Romancı, gazeteci ve diplomat
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
1889 – 1974 · Kahire
Kiralık Konak, Sodom ve Gomore, Yaban ve Ankara gibi romanlarıyla Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan toplumsal değişimi anlatan romancı ve diplomat.
Hayatı
Yakup Kadri, 27 Mart 1889'da Kahire'de, Manisalı Karaosmanoğulları ailesinden Abdülkadir Bey'in oğlu olarak doğdu. Manisa ve İzmir'de okuduktan sonra Mısır'a döndü, orta öğrenimini İskenderiye'deki Fransız okullarında tamamladı. 1908'de İstanbul'a geldi, Hukuk Mektebi'ne devam etti ama diploma almadan ayrıldı.
İstanbul'da Refik Halit, Faik Âli ve Şehabettin Süleyman gibi gençlerle birlikte Fecr-i Âtî topluluğunun kurucuları arasında yer aldı. Bir süre Yahya Kemal'le birlikte "Nev-Yunanîlik" adını verdikleri bir sanat anlayışı geliştirmeye çalıştı. 1916-1919 arasında İsviçre'de tedavi gördü; dönüşünde İkdam gazetesinde Millî Mücadele'yi destekleyen yazılar yazdı ve 1921'de Ankara'ya geçti.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında Mardin ve Manisa milletvekilliği yaptı, 1932'de Kadro dergisinin kurucuları arasında yer aldı. 1934'ten sonra Tiran, Prag, Lahey, Bern ve Tahran'da elçi olarak bulundu; bu yılları Zoraki Diplomat'ta anlattı. 1961'de yeniden Manisa milletvekili seçildi. 13 Aralık 1974'te Ankara'da öldü, İstanbul'da Yahya Efendi Mezarlığı'na gömüldü.
Romanlarında Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'e uzanan değişimi kuşaklar ve kurumlar üzerinden işledi: Nesiller çatışmasını anlatan Kiralık Konak (1920), Nur Baba (1922), Mütareke İstanbul'unu anlatan Sodom ve Gomore (1928), aydın ile köylü arasındaki uçurumu işleyen Yaban (1932), Ankara (1934) ve Hep O Şarkı (1956) başlıca eserleridir.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu hakkında yazılar
Kaynakça
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı), "Yakup Kadri Karaosmanoğlu" maddesi