Yaşar Kemal

Yaşar Kemal, asıl adıyla Kemal Sadık Göğceli, bugün Osmaniye'ye bağlı Göğceli (Gökçedam) köyünde, çiftçi Sadık Efendi ile Nigâr Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Doğum tarihi kaynaklarda farklı verilir; yazarın kendi ifadesine dayanılarak 1923 yılı Ekim ayının sonları kabul edilir. Ailesi Birinci Dünya Savaşı yıllarında Van'ın Muradiye ilçesine bağlı Ernis köyünden göç ederek Çukurova'ya yerleşmişti. Çocukluğu, sonraki romanlarını besleyecek sert ve hareketli bir çevrede geçti; beş yaşındayken babasının öldürülmesine tanık oldu.

İlkokulu Kadirli'de bitirdi (1938); Adana'da devam ettiği ortaokulu son sınıfta bıraktı. Irgat kâtipliği, vekil öğretmenlik, kütüphane hademeliği, ırgatbaşılık, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında su bekçiliği ve arzuhalcilik gibi pek çok işte çalıştı. Adana'da Çığ dergisi çevresinde Pertev Naili Boratav, Abidin ve Arif Dino gibi aydınlarla tanışması düşünce dünyasını etkiledi. Bu yıllarda köy köy dolaşarak ağıt ve halk edebiyatı ürünleri derledi; ilk kitabı Ağıtlar 1943'te yayımlandı.

1951'de İstanbul'a giderek Cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başladı ve "Yaşar Kemal" imzasıyla yazdığı röportajlarla tanındı. İlk öyküleri Sarı Sıcak (1952) adıyla kitaplaştı. Önce senaryo olarak yazdığı İnce Memed'i 1953-1954'te gazetede tefrika etti, 1955'te kitap olarak yayımladı; dört ciltlik seri otuz dokuz yılda tamamlandı. "Dağın Öteki Yüzü" üçlemesi (Ortadirek, Yer Demir Gök Bakır, Ölmez Otu), Ağrı Dağı Efsanesi, Binboğalar Efsanesi, Deniz Küstü, "Kimsecik" üçlemesi ve "Bir Ada Hikâyesi" dörtlemesi başlıca eserleri arasındadır.

Yaşar Kemal, destan, masal ve efsane gibi sözlü anlatı geleneğini çağdaş roman teknikleriyle birleştirerek kendine özgü bir dil kurdu; eserlerinde doğaya insan kadar yer verdi. İnce Memed yaklaşık kırk dile çevrildi; eserlerinden tiyatro ve sinema uyarlamaları yapıldı. Siyasi görüşleri ve yazıları nedeniyle birkaç kez yargılandı. 1960'ta Fransız Combat gazetesi, 1987'de İsveç Sanat Akademisi ve Yazarlar Birliği tarafından Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterildi; yurt içinde ve dışında çok sayıda ödül ve fahri doktora unvanı aldı. 28 Şubat 2015'te İstanbul'da öldü ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.