İçeriğe geç
5 Kasım 2026, Perşembe Günün dizesi: “Bir yudum eski şarap, yeni bir ülkeden iyidir;”
AB

Şair, yazar ve edebiyat hocası

Ali Ekrem Bolayır

1867 – 1937 · İstanbul

Nâmık Kemal'in oğlu; Servet-i Fünûn devrinde yetişen, millî ve çocuklara yönelik şiirleriyle tanınan şair, edebiyat hocası ve dil araştırmacısı.

Hayatı

Ali Ekrem, 1867'de İstanbul'da doğdu; Nâmık Kemal'in oğludur. Dört yaşında Cerrahpaşa civarındaki mahalle mektebine başladı, Fâtih Askerî Rüşdiyesi'ne bir yıl kadar devam etti; babasının sürgünleri yüzünden düzenli öğrenimi yarım kaldı. Daha sonra özel derslerle Arap ve Fars edebiyatı okudu, Fransızca öğrendi.

1888'de II. Abdülhamid tarafından Mâbeyn'e memur alındı ve on sekiz yıl bu görevde kaldı. 1906'da Kudüs mutasarrıfı, 1908'de Cezâyir-i Bahr-i Sefîd valisi oldu; 1912'de aynı göreve ikinci kez getirildi ve Balkan Harbi'nde kısa bir süre esir düştü. 1910'dan itibaren Dârülfünun'da edebiyat müderrisliği yaptı, nazariyyât-ı edebiyye ve şerh-i mütûn dersleri verdi; Galatasaray Lisesi ve Maltepe Askerî Lisesi'nde de öğretmenlik yaptı. 1937'de İstanbul'da öldü, Zincirlikuyu'da toprağa verildi.

Şiire on yaşlarında başladı; Mâbeyn'de çalıştığı için "İlham" ve "A. Nâdir" imzalarını kullandı. Servet-i Fünûn'da yazmakla birlikte Edebiyât-ı Cedîde anlayışını tam benimsemedi; bu topluluğu eleştiren yazısı dergide tartışmaya ve topluluğun dağılmasına yol açan olaylardan biri oldu. Aruzu ustaca kullandı, "Vasiyet" gibi şiirlerinde Anadolu ağzına yöneldi, millî duyguları ve çocuklara yönelik şiirleri işledi.

Başlıca şiir kitapları Kasîde-i Askeriyye, Kırmızı Fesler, Rûh-i Kemal, Zılâl-ı İlhâm, Ordunun Defteri, Ana Vatan, çocuklar için Şiir Demeti ve Vicdan Alevleri'dir. Târîh-i Edebiyyât-ı Osmâniyye, Lisân-ı Edebiyyât, Nazariyyât-ı Edebiyye Dersleri ve Lisanımız gibi dil ve edebiyat kitaplarının yanında Recâizâde Mahmud Ekrem ve Nâmık Kemal üzerine monografiler yazdı.

Ay “Ertuğrul” kılıcı, Yıldız “Osman” gözüdür!

— Ali Ekrem Bolayır, Sancak

Şiirleri

Ali Ekrem Bolayır hakkında yazılar

Kaynakça

  • Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı), "Ali Ekrem Bolayır" maddesi
  • Vikikaynak, Ali Ekrem Bolayır şiirleri
  • TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bolayır, Ali Ekrem" maddesi (İsmail Parlatır, c. 6, 1992, s. 275-276)
Paylaş