İncircinin Dediği Masalı

Bu sayfada Kıbrıs’ta anlatılan “İncircinin Dediği” masalının tam metni yer alıyor. Özeti, ana fikri, karakterleri ve eski kelimelerin anlamları metnin sonunda.

Masal, Kıbrıs ağzıyla derlendiği biçimde verilmiştir.

Gocagarının biri oğlunun yanında galırmış. Ama hayatından hiç memnunluk getirmezmiş. Devamlı ıhlanır, ahlanır, sümük çekermiş. Hukara gelini onu memnun etmek için elinden geleni yaparmış. Gene bir gün odada otururlarken kapının önünden satıcılar geçermiş. Gelini, gocagarıyı sevindirmek için:

– Anne, sağa bundan alayım?

– I, ıhh. İstemem.

– Bundan?

– A, aaa, istemem, dermiş da başga bişey demezmiş. Derkan, bu defa da kapının önünden bir incirci geçermiş. Gelin heman atılmış:

– Dur, sağa incir alayım. Sen inciri seven, deyerek incirciyi çağırmış. İncirci gelince, gelin:

– Bize bi ogga incir dart da içerden para alıp geleyim, demiş. Gelin içeri girinca, incirci gocagarının sümük çektiğini görmüş. Yanına giderek:

– Neyin var ya gocagarı? diye sormuş. Gocagarı cevap vermeyip fena fena bakmış incircinin yüzüne. Bunun üzerine incirci da:

– Bilin be gocagarı, ben senin ne istediğini bilirim. Senin canın goca ister be, goca, demiş.

Bunu duyan gocagarı:

– İsterim ya, demiş.

Bu arada gelin içerden parayı getirmiş. Parayı alan incirci oradan uzaklaşmış. Gelin bakmış bu sefer da gaynanası derin derin iç çeker. Gelini:

– Eee, nedir be ana derdin? Söyle da gurtul sen da biz da, demiş. Bunun üstüne gocagarı:

– İncircinin dediği, incircinin dediği deyi başlamış söylenmeye.

Gece olup da gadının gocası eve gelinca, bütün olup biteni gocasına anlatmış. Adam:

– Bir da ben sorayım bakayım. Belkim bana söyler ne istediğini, demiş. Gocagarının yanına gidip:

– Neyin var be ana? Bir şey istersan çekinme da söyle, demiş. Bunun üzerine anası:

– İncircinin dediği, incircinin dediği, deyi dutturmuş gene. Yalnız bunu söyler, başga da bir şey söylemezmiş. Oğlu da sinirlenmiş, onu oracıkta bırakıp gaçmış. Ertesi gün sabah olunca adam evinden çıkıp incirciyi aramaya başlamış. Akşama doğru bulmuş.

– Yahu demiş, sen bizim gocagarıya ne dedin da ‘incircinin dediği incircinin dediği’ der başga da bir şey söylemz. İncirci da:

– Vallahi senin gocagarı ıhlanır, sümük çekerdi. Ben da merak ettim neyin var be gocagarı deyi sordum. Fena fena bagdığını görünca, vallahi sen goca isden dedim gendine, demiş.

Adam:

– Demek öyle haa!… deyip doğru eve gitmiş. Anasına:

– Be ana sana goca alayım isten? demiş. Gocagarının keyfi yerine gelmiş. Sevincinan:

– İsterim ya, isterim ya demiş. Oğlu da:

– Tamam böyce sabahı damda et, yarın da seni evlendirelim, demiş. Gocagarı:

– Tamam, deyip dama çıkmış. O gece da gırağıdan ortalık geçilmezmiş. Gocagarı:

– Böyce tuftur (soğuk) gece, yarın gucak gucağa; böyce tuftur gece, yarın gucak gucağa, deye deye donup nalları dikmiş.

Ben da bırakdım da geldim.

---

İncircinin Dediği masalının özeti

Oğlunun yanında yaşayan yaşlı bir kadın hayatından hiç memnun değildir; durmadan ah çeker, iç geçirir. Gelini onu sevindirmek için kapının önünden geçen satıcılardan ne almak istese kadın hepsini reddeder. Sonunda bir incirci gelir. Gelin para getirmek için içeri girince incirci yaşlı kadına derdini sorar ve “Senin canın koca ister” der. Kadın da “İsterim ya” diye cevap verir.

O günden sonra yaşlı kadın ne istediği sorulunca yalnızca “İncircinin dediği, incircinin dediği” diye tekrarlar. Oğlu sinirlenir, ertesi gün incirciyi bulup ne dediğini öğrenir. Akşam yaşlı kadına, sabaha kadar damda beklerse ertesi gün evlendirileceği söylenir. Kadın soğuk gece boyunca damda “yarın kucak kucağa” diye kendini avutur ama sabaha çıkamaz. Masalcı da “Ben da bırakdım da geldim” diyerek masalı bitirir.

İncircinin Dediği masalının ana fikri

Halk masalı, gizlediği bir isteğin peşinden kayıtsız şartsız giden ve aklını kullanmayan insanın başına gelenleri kara bir mizahla anlatır. Masal, yaşlı kadının huysuzluğu ile gelinin sabrını karşılaştırırken aile içindeki gündelik çatışmaları da gülünç bir dille yansıtır.

İncircinin Dediği masalının karakterleri

• Gocagarı (yaşlı kadın): Hiçbir şeyden memnun olmayan, derdini kimseye söyleyemeyen huysuz kaynana.
• Gelin: Kaynanasını memnun etmek için elinden geleni yapan sabırlı kadın.
• Oğul: Annesinin derdini öğrenmek için incirciyi arayan adam.
• İncirci: Yaşlı kadının derdini bir bakışta anlayan seyyar satıcı.

Mekân, zaman ve anlatıcı

• Mekân: Bir köy evi, kapı önü ve evin damı.
• Zaman: Belirsiz masal zamanı.
• Anlatıcı: Masalcı; sondaki kalıp sözle kendini de masala katar.

Masaldaki ağız özellikleri ve kelimeler

• gocagarı: kocakarı, yaşlı kadın
• hukara: zavallı, fakir
• ıhlanmak: ıh ıh diye inlemek
• sağa: sana
• ogga: okka, eski bir ağırlık ölçüsü
• dartmak: tartmak
• böyce: böyle
• tuftur: soğuk
• gırağı: kırağı
• nalları dikmek: ölmek (alaycı söyleyiş)

Sitedeki öteki halk masallarından bazıları: Tembel Kız, Kıymetli Tuz, Karaana ile Tilki. Türü daha geniş biçimde Masal nedir? yazımızda anlattık.

Metin kaynağı: Vikikaynak, “İncircinin dediği”; Millî Folklor dergisinde yayımlanan derlemeden aktarılmıştır. Halk arasında anlatılagelen anonim bir masal olduğundan telif hakkı sahibi yoktur.