Tembel Kız
Yerinden kalkmaya üşenen Tembel Kız, ocaktaki ördeği dilenciye kaptırır; dilencinin tekerlemeli türküsü de ona dersini verir.
İlk yayımlandığı eser: Anonim Türk masalı, "Tembel Kız"; metin: Vikikaynak
Bu sayfada anonim Türk masallarından “Tembel Kız” yer alıyor. Masal, Vikikaynak’taki anlatımına sadık kalınarak aktarılmıştır; kaynağı sayfanın sonunda.
Tembel Kız
Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; pireler berber, develer tellal iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir karı koca varmış.
Bu karı kocanın bir kızı olmuş. Kız, elbebek gülbebek büyütülmüş, ama hiç iş öğrenememiş. Bunun için adına Tembel Kız denilmiş.
Bu kız o kadar tembelmiş ki yerinden kalkmaya üşeniyormuş. Anası babası ona bir gelberi yaptırmış. Kız da oturduğu yerden işini gelberiyle yapıyormuş.
Kızının evlilik çağı gelmiş. Anası babası kızı bir avcıyla evlendirmiş.
Avcı ava gitmiş, bir ördek vurmuş. Eve gelmiş, ördeği temizlemiş, ateşe koymuş. Tekrar ava gitmek üzere hazırlanmış, karısına ateşe ördeği koydum, yanmasın bak demiş. Tembel Kız, olur demiş, demiş ama yerinden bile kalkmamış.
Aradan uzunca bir zaman geçmiş. Dilenci eve gelmiş. Tembel Kıza, hanımcığım Allah rızası için bir dilim ekmek demiş. Tembel Kız da yan tarafta mutfak, geç al cevabını vermiş.
Dilenci mutfağa girmiş. Bakmış ocakta ördek kaynıyor, almış ördeği, torbasına koymuş, tencerenin içine de ayaklarındaki pis çarıkları… Gelmiş, Tembel Kız’ın yanına. Bak hanımcığım demiş, ekmeği aldım Allah razı olsun. Şimdi sana bir türkü söyleyeyim de ben gideyim. Türküyü şöyle söylemiş;
Senin gaga benim torba içinde,
Benim çarık senin çorba içinde,
Sen yat kaba yatak yorgan içinde,
Ben yiyecem gagayı orman içinde.
Dilenci türküyü böyle söylemiş, çekip gitmiş. Aradan bir zaman geçmiş, kızın avcı kocası gelmiş. Karısına ördek pişti mi? Demiş. Karısı olan biteni anlatmış, bak bana bir de türkü söyledi, sana deyiverem demiş, türküyü söylemiş. O zaman avcı kocası durumu anlamış, karısına kızıp azarlamış. Ondan sonra Tembel Kız, tembelliği bırakmış. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.
Masaldan çıkan ders
Masal, tembelliğin insana neye mal olabileceğini güldürerek anlatır. Kocasının “ördek yanmasın, bak” uyarısına “olur” deyip yerinden kalkmayan kız, mutfağa dilenciyi yalnız gönderince hem ördeği kaybeder hem de tencerede çarık kaynatır. Dilencinin tekerlemeli türküsü, masala halk anlatılarına özgü bir oyunbazlık katar. Sonunda kız tembelliği bırakır ve masal “Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine” kalıbıyla biter.
Masalın kaynağı
Metin, Vikikaynak’ta “Türk halk edebiyatında masallar” kategorisinde yer alan anonim anlatımdan alınmıştır. Masal, “Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde” tekerlemesiyle açılır; masalların kalıp sözleri için Masal Nedir? Özellikleri ve Kalıp Sözleri yazımıza bakabilirsiniz.
Düşüncenizi yazın