İçeriğe geç
16 Kasım 2026, Pazartesi Günün dizesi: “Bir gün bile dünyanın bağından özgür değilim;”
MB

Romancı ve çevirmen

Muazzez Tahsin Berkand

1899 – 1984 · Selanik

Cumhuriyet döneminin çok okunan aşk romancısı; kitaplarından yirmi beşi Yeşilçam'da filme çekildi.

Hayatı

Muazzez Tahsin Berkand'ın asıl adı Meryem Muazzez'dir. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü'ne göre 1899'da Selanik'te doğdu; babası avukat Hasan Tahsin Bey, annesi Ayşe Hanım'dır. Balkan Savaşları'ndan sonra ailesiyle İstanbul'a göç etti. Fevziye Lisesi'ni bitirdi, bir süre Sœurs d'Assomption okuluna devam etti, ardından Dârülmuallimât'ı kazandı. Mezun olunca Üsküdar ve Kasımpaşa'daki okullarda Türkçe ve Fransızca öğretmenliği yaptı.

Cemal Paşa'nın Suriye'de açtığı Türk okullarını düzenlemekle görevlendirilen Halide Edib Adıvar'la birlikte Suriye'ye gitti, Şam ve Beyrut'ta Türkçe ve Fransızca dersleri verdi. Dönüşte Şişli Terakki Lisesi'nde öğretmenlik yaptı. 1925'te çevirmenliğe başladı; dört yıl Millî Auto şirketinde, ardından yirmi beş yıl Osmanlı Bankası'nda çevirmen ve sekreter olarak çalıştı. Hiç evlenmedi; 4 Ekim 1984'te İstanbul'da öldü.

Tanınmasını sağlayan ilk romanı Sen ve Ben, 1933'te Milliyet'te tefrika edildi. Bunu Aşk Fırtınası, Bahar Çiçeği, Bir Genç Kızın Romanı, Kezban, Saadet Güneşi, Lâle, Yılların Ardından ve Gençlik Rüzgârı gibi telif romanlar izledi. Bunların yanında yirmi bir adapte roman, Alphonse Daudet ve Stefan Zweig gibi yazarlardan çeviriler, iki hikâye kitabı (Bir Bahar Akşamı, İlk Aşk) ve çocuk kitapları yazdı.

Romanlarında aşkı, kıskançlık ve fedakârlıkla birlikte işledi; beş çayları, balolar, yeni danslar gibi dönemin gündelik hayatını yansıttı ve Cumhuriyet'in eğitimli, kültürlü yeni kadın tipini öne çıkardı. Tesadüf ve kader ağırlıklı kurguları Yeşilçam'ın ilgisini çekti: Kitaplarından yirmi beşi 1956–1972 arasında filme çekildi. Ayrıntılar için Muazzez Tahsin Berkand: Aşk Romanları ve Yeşilçam Uyarlamaları yazısına bakabilirsiniz.

Muazzez Tahsin Berkand hakkında yazılar

Kaynakça

  • Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı), Hülya Tepedelen, "Muazzez Tahsin Berkand": https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/berkand-muazzez-tahsin
  • Selami Çakmakçı, Popüler Roman ve Muazzez Tahsin Berkand, doktora tezi, Fırat Üniversitesi, 2012 (TEİS kaynakçasından)
Paylaş