Mavi Boncuk
İki eşine gizlice birer mavi boncuk veren Hoca'ya "Hangimizi daha çok seviyorsun?" diye sorulunca verdiği kurnaz cevap.
İlk yayımlandığı eser: Anonim (Nasreddin Hoca fıkrası); metin: Vikikaynak (Zülfikar Bayraktar, Mizah teorileri ve mizah teorilerine göre Nasreddin Hoca fıkralarının tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, 2010); deyim: Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Mavi Boncuk” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’tan alınmıştır.
“Mavi Boncuk”, Nasreddin Hoca’nın iki eşini birden memnun etmeye çalıştığı, kıvrak zekâsıyla bilinen fıkralarından biridir. Türkçedeki “mavi boncuk dağıtmak” deyimi de bu fıkrayla birlikte anılır.
Mavi Boncuk fıkrası
Nasreddin Hoca’nın iki tane hanımı varmış. Bunlara değişik zamanlarda birer mavi boncuk vererek kesinlikle diğer eşine veya başka bir kimseye göstermemesini tembih etmiş. Bir gün hanımlar Hoca’nın yanına gelerek sormuş:
– Hocam hangimizi daha çok seviyorsun?
Hoca hemen işi bağlamış:
– Sadece mavi boncuk verdiğimi daha çok seviyorum.
Fıkradan çıkan ders
Hoca, iki eşine ayrı ayrı mavi boncuk verip kimseye göstermemelerini tembihlemiştir. “Hangimizi daha çok seviyorsun?” sorusu gelince “Mavi boncuk verdiğimi” diyerek ikisini de kırmaz; çünkü her biri boncuğun yalnız kendisinde olduğunu sanır. Fıkra, herkese ayrı ayrı “en özel sensin” izlenimi veren kurnazlığı güldürürken eleştirir. Türk Dil Kurumu sözlüğü “mavi boncuk dağıtmak” deyimini “birçok kişiye birden sevgi göstermek” diye tanımlar.
Fıkradaki kelimeler
- Hanım: Burada eş, karı anlamında.
- Boncuk: Delikli, renkli küçük süs taneciği.
- Tembih etmek: Bir şeyi yapması ya da yapmaması için birini sıkıca uyarmak.
- İşi bağlamak: Bir meseleyi kesin bir sonuca ulaştırmak.
Düşüncenizi yazın