İçeriğe geç
14 Ekim 2026, Çarşamba Günün dizesi: “Yârdan cevr ü cefâ lûtf u kerem gibi gelür”

Ne zillet vermeğe râğıb ne devlet-hâhımız vardır

Hayâlî Bey · Divan

Ne zillet vermeğe râğıb ne devlet-hâhımız vardır
Ko gayrı gayre yâr olsun bizim Allâh’ımız vardır

Tarîkinden ererse menzil-i maksûda her âşık
Hakîkat râhını gözler bizim bir şâhımız vardır

Mey-âlûde sifâlin tâc-ı Cemşîd’e değişmezler
Bizim kûy-ı harâbât içre bir dergâhımız vardır

Gam-ı dünyâ bizi bulmaz velî mâh-ı Muharremde
Şehîd-i Kerbelâ içün bir âh u vâhımız vardır

Hayâlî sûret-i dünyâya âkiller gibi bakmaz
Hakîkat vechine bakmış dil-i âgâhımız vardır

Şiirin açıklaması

Hayâlî'nin gönül tokluğunu anlatan gazeli. Şair ne kimsenin kendisini küçük düşürmesinden korkar ne de kimseden makam bekler; çünkü dayanağı Allah'tır. Meyhane, toprak kâse ve Cemşid'in tacı gibi divan şiirinin bilinen imgeleri tasavvufî bir anlam kazanır. Muharrem ayında Kerbelâ'yı anan beyit, şairin Hz. Hüseyin'e duyduğu sevgiyi gösterir.

1. Ne bizi hor görmeye istekli biri ne de bize devlet (makam, saadet) dileyen birimiz var; bırak başkası başkasına dost olsun, bizim Allah'ımız var.

2. Her âşık kendi yolundan gideceği yere varırsa varsın; bizim de hakikat yolunu gözeten bir şahımız (yol gösterici pirimiz) var.

3. (Bizimkiler) şarap bulaşmış toprak kâseyi Cemşid'in tacına değişmezler; bizim meyhane mahallesinde bir dergâhımız var.

4. Dünyanın gamı bizi bulamaz; ama Muharrem ayında Kerbelâ şehidi için bir ah u vahımız var.

5. Hayâlî, dünyanın görünüşüne akıllılar gibi bakmaz; bizim hakikatin yüzüne bakmış, uyanık bir gönlümüz var.

Sözlük

zillet
alçaklık, horluk
râğıb
isteyen, hevesli
devlet-hâh
saadet dileyen
ko
bırak
gayr
başkası
tarîk
yol, tarikat
menzil-i maksûd
varılmak istenen yer
şâh
(burada) yol gösteren pir
mey-âlûde
şaraba bulanmış
sifâl
toprak kap, çanak
tâc-ı Cemşîd
efsanevi İran şahı Cem'in tacı
kûy
mahalle, sokak
harâbât
meyhane; (tasavvufta) dervişlerin gönül dünyası
dergâh
tekke
mâh-ı Muharrem
Muharrem ayı
şehîd-i Kerbelâ
Hz. Hüseyin
sûret
görünüş, dış yüz
vech
yüz
dil-i âgâh
uyanık gönül

Hayâlî Bey · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

Tefekkür şiirleri

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.