İçeriğe geç
17 Kasım 2026, Salı Günün dizesi: “Girîbân oldı rüsvâlığ eliyle çâk dâmen hem”

Deniz Kenarında

Cenab Şahabeddin · Cenab Şahabeddin, "Deniz Kenarında" (Mehmed Rauf Bey'e), Servet-i Fünûn, nr. 334; metin: Vikikaynak (bariz dizgi hataları düzeltildi)

Denizde kavs-i hayâli hilâl-i mâh-ı nevin
Kalır tereddüd-i tayr u ta’abla vakf-ı hayâl
Denizde gölgesi en köhne, en küçük bir evin
Olur âsude bir hayale misâl,
Olur âsude bir bina-yı hayal…

Denizin şûh u yen dehânında
Şûh u şen ihtizâz eder kelimât;
Gecenin ka’r-ı âsümânında
Sanırım söyleşir hayât ü memat.

Bu heyûla-yı pür füsûn u tarab
Ebedi bir yatakta mestâne
Dâimâ eyler ihtirâ-ı şegab;
Ona her yer bir ayrı meyhâne,

Köpürür, raks eder, terennüm eder;
Sonra da bir kadın gibi ağlar;
Şehkalar, giryeler, tehevvürler…
Yıkılır sahil üstüne, çağlar.

İpek etekleri tarzında bir güzel kadının
Fısıldaşır leb-i da’vetle nâzenîn mevecât…
İpek etekleri tarzında bir güzel kadının:
«Beni takib et, ey şikeste hayat!»
Diyerek söylenir leb-i mevecât…

Şiirin açıklaması

"Deniz Kenarında", Cenab Şahabeddin'in Servet-i Fünûn dergisinin 334. sayısında yayımlanan ve romancı arkadaşı Mehmet Rauf'a ithaf ettiği şiirdir. Şiir, gece denizini seyreden bir bakışın hayallerini anlatır.

1. kıta: Denizin üzerinde yeni ayın hilali bir hayal yayı gibi durur. Denize düşen en eski, en küçük bir evin gölgesi bile sakin bir hayale dönüşür.

2. ve 3. kıta: Denizin neşeli "ağzında" kelimeler titreşir; gecenin derinliğinde sanki hayat ile ölüm söyleşmektedir. Deniz, sonsuz bir yatakta sarhoş yatan, durmadan gürültü icat eden büyülü bir varlıktır; her yer onun için ayrı bir meyhanedir.

4. kıta: Deniz köpürür, dans eder, şarkı söyler; sonra bir kadın gibi ağlar, hıçkırır, öfkelenir ve sahile yıkılıp çağlar.

Son kıta: Dalgalar güzel bir kadının ipek etekleri gibi fısıldaşır ve davetkâr dudaklarla "Beni takip et, ey kırık hayat!" der. Yorgun ruhu kendine çağıran deniz imgesi, Servet-i Fünûn şiirinin karamsar ve hayalci havasını yansıtır.

Sözlük

kavs
yay
hilâl-i mâh-ı nev
yeni ayın hilali
tereddüd
gidip gelme
tayr
kuş
vakf-ı hayâl
hayale adanmış
köhne
eski
âsude
sakin, huzurlu
şûh
cilveli, neşeli
dehân
ağız
ihtizâz
titreşim
kelimât
kelimeler
ka'r
dip, derinlik
âsümân
gök
hayât ü memât
hayat ve ölüm
heyûlâ
hayalet, biçimsiz varlık
pür-füsûn
büyü dolu
tarab
neşe, coşku
mestâne
sarhoşça
ihtirâ'
icat etme
şegab
kargaşa, gürültü
raks
dans
terennüm
şarkı söyleme
şehka
hıçkırık
girye
ağlama
tehevvür
öfkelenme, taşkınlık
leb-i da'vet
davet eden dudak
nâzenîn
nazlı
mevcât (mevecât)
dalgalar
şikeste
kırık

Cenab Şahabeddin · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

Hüzün şiirleri

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.