İçeriğe geç
16 Kasım 2026, Pazartesi Günün dizesi: “Bir gün bile dünyanın bağından özgür değilim;”

Aşkın Teranesi

Cenab Şahabeddin · Cenab Şahabeddin, "Aşkın Teranesi" (Şubat 1921, Kesriyeli Sıdkı Bey'e); metin: Vikikaynak (bariz dizgi hataları düzeltildi)

İşte ben saçları dûşunda perîşan «aşk»ım,
Hüsn ile şi’r ile, âheng ile yoktur farkım.
Benim en ince gönüllerde emîr-i darabân,
Gençliğin kasr-ı hayâlinde yatan genç sultan.

Güzelim, şûh u şenim, pür-hevesim, tannâzım;
Yakar âvîze-i ümîdi şuâ’-ı nâzım.
Ellerim sâkî-i hülyâ, leblerim nakl-i sürûr,
Doludur göz bebeğim bir sarışın mestî-i nûr.

Râyihamdır gül-i mâzîden uçan ıtr-ı lezîz,
Güneşimdir eden âtîyi nihâl-i nevhîz.
Aks-i destimle gönüllerde kuzahlar kurulur,
Benim ahcâr-ı hayâlimle gönül ma’bed olur.

Hem güzel bir gece hem korkulu bir rüyâyım ben;
Beni koynunda tutanlar bile titrer benden.
Yârı bir düşman eder, düşmanı bir yâr ederim,
Pây-ı Leylâ’ya yanık çölleri gülzâr ederim.

Kalbiniz benden uzakken ne umar gözleriniz?
Geceler gökyüzü firdevs-i tehîdir bensiz.
Gülleri ateş eden âteş-i hakkın gülüyüm,
Ebediyyen gözü dillerde açık bir ölüyüm.

Şiirin açıklaması

"Aşkın Teranesi" (aşkın şarkısı), Cenab Şahabeddin'in Şubat 1921 tarihli, Kesriyeli Sıdkı Bey'e ithaf ettiği şiiridir. Şiirin en dikkat çekici yanı, baştan sona aşkın kendisinin konuşmasıdır: Şair aşkı, saçları omuzlarına dağılmış genç bir sultan gibi kişileştirir.

1. bölüm: Aşk kendini tanıtır: Güzellikten, şiirden ve ahenkten farkı yoktur. En hassas gönüllerde kalp atışlarına hükmeder; gençliğin hayal köşkünde yaşayan bir sultandır.

2. ve 3. bölüm: Aşk güzelliğini, cilvesini ve nazını sayar. Elleri hayal sunan bir saki, dudakları sevinç, gözleri ışıkla doludur. Kokusu geçmişin gülünden gelir, geleceği de yeni bir fidan gibi yeşertir. Gönüllerde gökkuşakları kurar, hayal taşlarından gönülde bir tapınak yapar.

4. bölüm: Aşkın iki yüzü vardır: hem güzel bir gece hem korkulu bir rüyadır. Sevgiliyi düşman, düşmanı sevgili yapabilir. "Pây-ı Leylâ'ya yanık çölleri gülzâr ederim" dizesiyle Leylâ ile Mecnûn hikâyesine göndermede bulunur: Mecnûn'un yandığı çölleri Leylâ'nın ayağı altında gül bahçesine çeviren güç aşktır.

Son bölüm: Aşksız gözlerin hiçbir şey umamayacağını, gecelerin onsuz boş bir cennet olduğunu söyler. Son dizede aşk kendini "gözü dillerde açık bir ölü" olarak tanımlar: Âşıklar ölse bile aşk, dillerde yaşamaya devam eder.

Sözlük

terâne
şarkı, nağme
dûş
omuz
perîşan
dağınık
hüsn
güzellik
emîr-i darabân
kalp atışlarının hükümdarı
kasr-ı hayâl
hayal köşkü
şûh u şen
cilveli ve neşeli
pür-heves
heves dolu
tannâz
nazlı, işveli
âvîze-i ümîd
umut avizesi
şuâ'-ı nâz
naz ışığı
sâkî-i hülyâ
hayal sunan saki
leb
dudak
nakl-i sürûr
sevinç çerezi
mestî-i nûr
ışık sarhoşluğu
râyiha
koku
ıtr-ı lezîz
hoş koku
âtî
gelecek
nihâl-i nevhîz
yeni yetişen fidan
aks-i dest
elin yansıması
kuzah
gökkuşağı
ahcâr
taşlar
ma'bed
tapınak
pây
ayak
gülzâr
gül bahçesi
firdevs-i tehî
boş cennet

Cenab Şahabeddin · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

Hayranlık şiirleri

Bu şiirden söz eden yazılar

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.