Kıssadan Hisse
Mehmet Âkif Ersoy · Mehmet Âkif Ersoy; metin: Vikikaynak, "Kıssadan Hisse"
Geçmişten adam hisse kaparmış… Ne masal şey!
Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?
‘Tarih’i ‘tekerrür’ diye tarif ediyorlar;
Hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?
Şiirin açıklaması
Mehmet Âkif'in dört dizelik bu kısa şiiri, iki tanınmış sözü ters yüz ederek keskin bir eleştiriye dönüştürür: "Kıssadan hisse" (hikâyeden ders çıkarmak) ve "Tarih tekerrürden ibarettir" (tarih tekerrür eder).
Kıssadan hisse. İlk iki dizede şair, insanın geçmişten ders aldığı iddiasını alayla karşılar: Bu bir masaldır; beş bin yıllık insanlık hikâyesi yarım bir ders bile vermemiştir.
Tarihin tekerrürü. Son iki dize şiirin düğümüdür: İnsanlar tarihi "tekerrür", yani kendini tekrarlayan olaylar dizisi diye tanımlar. Âkif'e göre tarihin tekerrür etmesi, ondan ibret alınmadığının kanıtıdır; ders alınsaydı aynı hatalar tekrarlanmazdı. Şiir bu yönüyle Âkif'in toplumu uyaran, düşündüren didaktik çizgisinin yoğun bir örneğidir.
Sözlük
- hisse kapmak
- pay almak; ders çıkarmak
- kıssa
- hikâye, öykü
- kıssadan hisse
- bir hikâyeden çıkarılan ders
- tekerrür
- tekrarlanma
- tarif etmek
- tanımlamak
- ibret
- ders alınacak olay, uyarıcı örnek
Düşüncenizi yazın