İçeriğe geç
13 Ekim 2026, Salı Günün dizesi: “Yâ Rab bela-yı aşk ile kıl âşîna beni”
Tevfik Fikret portresi

Şair

Tevfik Fikret

1867 – 1915 · İstanbul

Servet-i Fünûn şiirinin öncüsü. Rübâb-ı Şikeste'nin şairi; özgürlüğü, adaleti ve aklı şiirin merkezine koydu.

Hayatı

Asıl adı Mehmed Tevfik olan Tevfik Fikret, 24 Aralık 1867'de İstanbul'da doğdu. Galatasaray Mekteb-i Sultânîsi'ni bitirdi; burada aldığı Fransızca eğitim, Batı şiirini yakından tanımasını sağladı. Bir süre memurluk yaptıktan sonra öğretmenliğe yöneldi ve hayatının büyük bölümünü bu meslekte geçirdi.

1896'da Servet-i Fünûn dergisinin edebiyat yöneticisi oldu. Halit Ziya, Cenap Şahabettin ve genç kuşağı bu derginin çevresinde topladı; dergi Türk edebiyatında yeni bir dönemin adı oldu. Aruz veznini Türkçenin konuşma ritmine yaklaştırdı, cümleyi dizeden dizeye taşıyarak şiire nesre yakın bir akış kazandırdı. 1900'de yayımlanan Rübâb-ı Şikeste (Kırık Saz), bu yeniliklerin en olgun örneğidir.

İstibdat döneminin baskıcı havasını "Sis" gibi şiirlerinde sert bir dille eleştirdi. 1908'de Meşrutiyet ilan edilince umutlandı, fakat kısa sürede hayal kırıklığına uğradı ve "Han-ı Yağma" ile dönemin yağmacılarını hicvetti. Galatasaray Sultânîsi'nde müdürlük, Robert Kolej'de öğretmenlik yaptı. Oğlu için yazdığı Halûk'un Defteri ile çocuklar için yazdığı Şermin, şiirini geniş bir okur kitlesine ulaştırdı.

Rumelihisarı'nda kendi çizdiği planla yaptırdığı "Aşiyan" adlı evinde yaşadı. 19 Ağustos 1915'te öldü. Aşiyan bugün müze olarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır.

Yiyin efendiler yiyin, bu han-ı iştiha sizin,
Doyunca, tıksırınca, çatlayıncaya kadar yiyin!

— Tevfik Fikret, Han-ı Yağma

Şiirleri

Kaynakça

  • TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tevfik Fikret" maddesi
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü
  • Görsel: Kamu malı, Wikimedia Commons
Paylaş