Anna Karenina: Konusu, Karakterleri ve Uyarlamaları

Anna Karenina, Lev Tolstoy‘un (1828–1910) Savaş ve Barış‘tan sonra yazdığı ve 1875–1877 yılları arasında bölümler hâlinde yayımlanan romanıdır. Yüksek sosyeteden evli bir kadının yasak aşkını, onun karşısında mutlu bir evliliğe doğru ilerleyen başka bir çiftin hikâyesiyle birlikte anlatan roman, dünya edebiyatının en çok okunan ve en çok uyarlanan klasiklerinden biridir.

Anna Karenina romanının konusu

Anna, Aleksey Karenin’in eşidir. Genç ve bekâr Kont Vronski ile aralarında bir aşk başlar. Karenin durumu öğrendiğinde en çok toplum önündeki itibarını düşünür. Anna, Vronski’den bir çocuk bekler; ancak toplumun dışladığı bu ilişki zamanla onu yalnızlaştırır. Vronski’nin kendisini aldattığına inanan Anna giderek kırgınlaşır ve Anna’nın hikâyesi, kendi hayatına son vermesiyle trajik biçimde sona erer.

Romanın ikinci büyük hikâye çizgisi, Konstantin Levin ile Kitty’nin tanışması, evlenmesi ve birlikte kurdukları hayattır. Britannica’ya göre bu çiftin hikâyesinin, Tolstoy’un kendi evliliğinden izler taşıdığı düşünülür.

Başlıca karakterler

• Anna Karenina: Toplumun kurallarıyla tutkusu arasında kalan, romanın trajik kahramanı.
• Aleksey Karenin: Anna’nın kocası; her şeyden önce kamusal itibarını gözeten devlet adamı.
• Kont Vronski: Anna’nın âşık olduğu genç ve bekâr kont.
• Konstantin Levin: Romanın ikinci hikâye çizgisinin kahramanı; Kitty ile evlenir.
• Kitty: Levin’in eşi olan genç kadın.

Temaları

Britannica, romandaki trajedinin baştan yazgılanmış gibi ilerlediğini ve bunun romanın epigrafıyla bağlantılı olduğunu belirtir: “İntikam benimdir, karşılığını ben vereceğim.” Ancak aynı kaynağa göre Anna’yı cezalandıran şey ahlak kurallarını çiğnemesinden çok, ait olduğu ikiyüzlü yüksek sosyetenin görgü kurallarına uymayı reddetmesidir. Anna’nın yıkıcı tutkusu ile Levin ve Kitty’nin sabırla kurulan evliliği arasındaki karşıtlık, romanın aşk, aile ve toplum üzerine düşündüren yapısını oluşturur. Benzer bir yasak aşk hikâyesinin Türk romanındaki örneği için Aşk-ı Memnu yazımıza bakabilirsiniz.

Sinema uyarlamaları

Roman, sinemanın ilk yıllarından itibaren defalarca beyazperdeye aktarıldı. Greta Garbo, Anna’yı ilk olarak 1927 yapımı sessiz film Love‘da John Gilbert’la birlikte oynadı. MGM’nin isteğiyle bu filmde romandaki sondan ayrılan mutlu bir son çekildi; Garbo bu değişiklikten memnun kalmadı ve romana daha sadık bir yeniden çekim için ısrar etti.

Bu ısrarın sonucu olan 1935 yapımı Anna Karenina, MGM için David O. Selznick’in yapımcılığında Clarence Brown tarafından yönetildi. Siyah-beyaz ve 94 dakika süren filmde Greta Garbo Anna’yı, Fredric March Vronski’yi, Basil Rathbone Karenin’i, Freddie Bartholomew ise Anna’nın oğlu Sergei’yi canlandırdı. Eleştiriler karışık olsa da film gişede kâr etti ve rol, Garbo’nun en çok övülen rollerinden biri olarak anıldı. Britannica’ya göre Tolstoy’un romanı sonraki yıllarda da pek çok kez yeniden filme alındı.

Dünya klasiklerinden başka aşk romanları için Genç Werther’in Acıları ve Gurur ve Önyargı yazılarımızı da okuyabilirsiniz.

Kaynakça

• Encyclopaedia Britannica, “Anna Karenina” (roman): https://www.britannica.com/topic/Anna-Karenina-novel
• Encyclopaedia Britannica, “Anna Karenina” (1935 filmi): https://www.britannica.com/topic/Anna-Karenina-film
• Turner Classic Movies, “Anna Karenina (1935)”: https://www.tcm.com/articles/532/anna-karenina-1935
• Encyclopaedia Britannica, “Leo Tolstoy”: https://www.britannica.com/biography/Leo-Tolstoy