Rubai 70: Kader kalemi bensiz yazıldıysa
Ömer Hayyam · Çeviri: leylailemecnun.net
Kader kalemi benim üzerime bensiz yürütüldüyse,
İyisini kötüsünü neden benden bilirler?
Dün bensiz, bugün de dün gibi bensiz ve sensiz;
Yarın hangi gerekçeyle beni yargıcın huzuruna çağırırlar?
Şiir hakkında
Kader ile sorumluluk arasındaki çelişkiyi soran en açık rubailerden biri. Her şey önceden yazıldıysa insan yaptıklarından nasıl sorumlu tutulabilir? Rubai bu eski tartışmayı dört dizede, mahkemeye çağrılan bir sanığın sorusuyla dile getirir.
Furûgî ve Ganî baskısında 70. rubai. Türkçesi ve okunuşu: leylailemecnun.net (Farsçadan). Öteki rubailer için: Ömer Hayyam Rubaileri.
Özgün metin
بر من قلم قضا چو بی من رانند
پس نیک و بَدَش ز من چرا میدانند
دی بی من و امروز چو دی بی من و تو
فردا بچه حجّتم بداور خوانند
Okunuşu
Ber men kalem-i kazâ çü bî men rânend
Pes nîk u bedeş ze men çirâ mî-dânend
Dî bî men u imrûz çü dî bî men u tu
Ferdâ be-çi huccetem be-dâver hânend
Sözlük
- kalem-i kazâ
- kader kalemi
- rânden
- yürütmek
- nîk u bed
- iyi ve kötü
- dî
- dün
- huccet
- gerekçe, delil
- dâver
- yargıç
