O Kadar İnce Eleyip Sık Dokumayın
Moloz yığınını gömmek için çukur kazan Hoca'ya çıkan toprağın ne olacağını soran komşusuna verdiği meşhur cevap.
İlk yayımlandığı eser: Anonim (Nasreddin Hoca fıkrası); metin: Vikikaynak (Zülfikar Bayraktar, Mizah teorileri ve mizah teorilerine göre Nasreddin Hoca fıkralarının tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, 2010)
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “O Kadar İnce Eleyip Sık Dokumayın” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’tan alınmıştır.
Evinin önündeki moloz yığınından kurtulmak isteyen Hoca’nın bulduğu çözüm, yeni bir sorunu da beraberinde getirir.
O Kadar İnce Eleyip Sık Dokumayın fıkrası
Nasreddin Hoca bir gün evini tamire koyulur. Tamir bitince, evin önünde bir hayli moloz yığılır. Halk sokaktan gelip geçerken rahatsız olurlar. Hoca’ya, bunu kaldırmasını söylerler.
O da kazma küreği alarak moloz yığınının yanında bir çukur kazmaya başlar. Dostlarından biri, bunu görünce:
– Ne yapıyorsun Hoca, diye sorar.
Hoca, moloz yığınını gösterdikten sonra:
– Halk, şu moloz yığınından şikâyet ediyor. Bir çukur kazıyorum ki, bunları gömeyim. Halk da sokaktan rahat geçebilsin! der.
Adam:
– İyi ama, ya bu çukurdan çıkan toprak ne olacak? Onu nasıl kaldıracaksın, diye sorar.
Hoca şaşırır. Bir anda verecek cevap bulamaz.
– Canım sen de o kadar ince eleyip sık dokumasan olmaz mı? deyiverir.
Fıkradan çıkan ders
Fıkrada Hoca bir sorunu çözerken farkında olmadan yenisini yaratır: Molozu gömmek için kazdığı çukurdan çıkacak toprak, yeni bir yığın olacaktır. Hoca bunu fark edince itiraf etmek yerine soruyu soranı fazla titizlikle suçlar.
Fıkranın son cümlesi bugün de kullanılan bir deyime karşılık gelir: “İnce eleyip sık dokumak”, bir işi en küçük ayrıntısına kadar incelemek demektir. Fıkra hem bu deyimi akılda tutmayı kolaylaştırır hem de yarım düşünülmüş çözümlerin insanı nasıl çıkmaza soktuğunu güldürerek gösterir.
Diğer fıkralar
Fıkra türünün özellikleri için Fıkra nedir? ve Nasreddin Hoca fıkralarından doğan deyimler yazılarımıza bakabilirsiniz.
Düşüncenizi yazın